બાળક ન રાખવાનો નિર્ણય દરેકને સમજાવવો જરૂરી નથી
દરેક પ્રસંગે ચર્ચાતો અંગત નિર્ણય: પહેલાં દંપતી વચ્ચે સ્પષ્ટતા, પછી ટૂંકા સન્માનજનક જવાબ, અને મન બદલાય તો તેની પણ જગ્યા.
Direct answer
બાળક ન રાખવાનો નિર્ણય બે પુખ્ત વ્યક્તિઓનો અંગત નિર્ણય છે, અને દરેક સગાંને તેની લાંબી સમજૂતી આપવાની જરૂર નથી. પહેલાં બંને વચ્ચે સ્પષ્ટ કરો કે આ ‘ના’ છે કે ‘હમણાં નહીં’. પ્રસંગોમાં ટૂંકા, સન્માનજનક જવાબ વાપરો, મા-બાપ સાથે એક વાર ખાનગીમાં શાંતિથી વાત કરો, અને દરેક જણ પોતાના કુટુંબને સંભાળે. તબિયતનો કોઈ સવાલ હોય તો તે ડૉક્ટરનો વિષય છે.
બેસતા વર્ષની સવાર
આણંદમાં નિકુંજના મામાના ઘરે બેસતા વર્ષની સવારે દીવાનખાનું ભરેલું હતું. ‘સાલ મુબારક’ના અવાજો વચ્ચે થાળીઓમાં મઠિયાં, ચોળાફળી અને ઘૂઘરા ફરતાં હતાં. આરતી ફઈને પગે લાગીને ઊભી થઈ ત્યાં જ ફઈએ બધાની હાજરીમાં મોટેથી કહ્યું, ‘હવે તો સારા સમાચાર આપો, વહુ. પાંચ વર્ષ થયાં લગનને.’ ઓરડામાં અડધી સેકન્ડ મૌન છવાયું. પિતરાઈઓ એકબીજા સામે જોવા લાગ્યા. તેત્રીસ વર્ષની આરતીનું સ્મિત ચહેરા પર થીજી ગયું, અને પાંત્રીસ વર્ષનો નિકુંજ અચાનક ચાના કપમાં કંઈક શોધવા લાગ્યો. બંનેએ બે વર્ષ પહેલાં જ, ઘણી રાતોની વાતચીત પછી, નક્કી કર્યું હતું કે તેઓ બાળક નહીં રાખે. આ વાત ઘરમાં કોઈને ખબર નહોતી.
અંગત નિર્ણય, જાહેર ચર્ચા
સગાં આ સવાલ ઘણાં કારણોસર પૂછે છે. કેટલાક માટે એ પ્રેમ અને શુભેચ્છા છે, કેટલાક માટે પરંપરા, તો કેટલાક માટે ‘વંશ’ કે ‘ઘડપણમાં કોણ?’ની ચિંતા. ઘણી વાર એમાં તેમની પોતાની ઇચ્છા પણ છુપાયેલી હોય છે — દાદા-દાદી કે નાના-નાની બનવાની. આ કારણો સમજવાથી ગુસ્સો થોડો ઓછો થઈ શકે. પણ કારણ સમજવું અને સમજૂતી આપવી, એ બે જુદી વાત છે. બાળક રાખવું કે નહીં, એ બે પુખ્ત વ્યક્તિઓના જીવન, શરીર અને ભવિષ્યનો નિર્ણય છે. પ્રસંગમાં પુછાયેલા સવાલનો જવાબ આપવો તમારી ફરજ નથી; સન્માનપૂર્વક વાત ટાળવી પણ એક પૂરો જવાબ છે.
પહેલાં તમારા બંને વચ્ચે સ્પષ્ટતા
બહારના દબાણ સામે ટકવા માટે અંદરની સ્પષ્ટતા જોઈએ. કોઈ શાંત સાંજે, પ્રસંગથી દૂર, આ સવાલો પર સાથે બેસો:
- આપણો નિર્ણય ‘ના’ છે, કે ‘હમણાં નહીં’? બંને માટે એનો અર્થ એક જ છે ને?
- આ નિર્ણય બંનેનો સરખો છે, કે એકે બીજાને ખાતર હા પાડી છે?
- પચાસ કે સિત્તેર વર્ષે આપણે આપણું જીવન કેવું કલ્પીએ છીએ — મિત્રો, કામ, મુસાફરી, સેવા?
- ઘડપણમાં આરોગ્ય, બચત અને સંભાળ માટે આપણે અત્યારથી શું તૈયારી કરીશું?
- જો વર્ષો પછી એકનું મન બદલાય, તો આપણે એ વાત કેવી રીતે કરીશું?
પસંદગી અને તબિયત — બે જુદા સવાલ
ઘણાં કુટુંબો માની લે છે કે બાળક નથી એટલે ‘કંઈક તકલીફ હશે’, અને ઘરેલુ ઉપચાર કે ડૉક્ટરનાં નામ સૂચવવા લાગે છે. એટલે સ્પષ્ટ કરવું જરૂરી છે: સ્વેચ્છાએ બાળક ન રાખવું એ પસંદગી છે, તબીબી સમસ્યા નથી. અને કોઈ દંપતીને તબિયતની તકલીફ હોય, તો પણ એની વિગતો સગાંને આપવાની કોઈ ફરજ નથી. જો તમારા પોતાના મનમાં ગર્ભાવસ્થા, ગર્ભનિરોધ કે ભવિષ્યની શક્યતાઓ વિશે કોઈ પ્રશ્ન હોય, તો તે સ્ત્રીરોગ નિષ્ણાત કે યોગ્ય ડૉક્ટરનો વિષય છે. આ લેખ કે કોઈ કુંડળી તબીબી સલાહની જગ્યા લઈ શકે નહીં.
કોણ પૂછે છે, અને ટૂંકો જવાબ
દરેક સવાલ એક જ પ્રકારનો નથી, અને દરેકને એક જ જવાબ આપવો જરૂરી નથી. અમુક ઉદાહરણ, જે તમારા સ્વભાવ પ્રમાણે બદલી શકાય:
| પરિસ્થિતિ | ટૂંકો, સન્માનજનક જવાબ |
|---|---|
| પ્રસંગમાં બધાની સામે ફઈ કે માસી | ‘અમે બહુ ખુશ છીએ, ફઈ. આ ઘૂઘરા કોણે બનાવ્યા?’ |
| ઓફિસમાં સહકર્મી | ‘એ અમારો અંગત વિષય છે. ચાલો, મીટિંગની વાત કરીએ.’ |
| ‘ઘડપણમાં તમારું કોણ?’ | ‘એ ચિંતા સાચી છે, અને અમે એની તૈયારી અત્યારથી કરીએ છીએ.’ |
| ‘વંશ કોણ આગળ વધારશે?’ | ‘તમારી લાગણી સમજું છું. અમારો નિર્ણય જુદો છે, અને અમે એ વિચારીને લીધો છે.’ |
| ત્રીજી-ચોથી વાર એ જ સવાલ | ‘અમે આ વિશે વાત કરી લીધી છે. હવે ફરી નહીં, પ્લીઝ.’ |
દરેક જીવનસાથી પોતાના કુટુંબને સંભાળે
આરતીના કિસ્સામાં જે થયું તે ઘણાં ઘરોમાં થાય છે: સવાલ સીધો વહુને પુછાય છે, અને નિર્ણય ભલે બંનેનો હોય, ટીકા એકલી સ્ત્રી પર આવે છે. એટલે એક સાદો નિયમ ઘણી મદદ કરે છે — નિકુંજ પોતાના કુટુંબ સાથે વાત કરે, આરતી પોતાના. જે વાક્યો કહેવાય તેમાં ‘અમે’ હોય, ‘એ નથી ઇચ્છતી’ કે ‘એ માનતો નથી’ નહીં. જીવનસાથીને ઢાલ તરીકે આગળ કરવો, કે ચૂપ રહીને તેને એકલો છોડવો, સંબંધમાં ધીમે ધીમે તિરાડ પાડે છે. નિકુંજે તે દિવસે પાછા ફરતાં કારમાં આરતીની માફી માગી, અને કહ્યું કે મમ્મી સાથે વાત તે પોતે કરશે.
મા-બાપ સાથેની લાંબી વાત
પ્રસંગમાં ટૂંકો જવાબ ચાલે, પણ મા-બાપ સાથે એક વાર ખાનગીમાં, શાંતિથી વાત કરવી ઘણી વાર જરૂરી બને છે. એમાં દલીલ કરતાં સ્વીકાર વધારે કામ કરે છે: ‘અમને ખબર છે કે તમે પૌત્ર-પૌત્રીનું સપનું જોયું હશે, અને આ સાંભળવું તમને દુઃખ આપશે.’ તેમના દુઃખને જગ્યા આપો; એ એક કલ્પેલા ભવિષ્યનો શોક છે. પછી સ્પષ્ટ કહો કે નિર્ણય વિચારીને લીધો છે, અને વિનંતી કરો કે હવે દરેક પ્રસંગે આ વાત ન ઉખેળાય. એક જ વાતચીતમાં સ્વીકાર ન આવે તો નિરાશ ન થાઓ. ઘણાં કુટુંબોને નવી હકીકત પચાવતાં મહિનાઓ લાગે છે.
અનિશ્ચિતતાને પણ જગ્યા
દરેક જણ નિશ્ચિત નથી હોતું, અને એ પણ ઠીક છે. કેટલાંક દંપતી ‘હમણાં નહીં’ કહે છે અને વર્ષો પછી પણ એ જ રહે છે; કેટલાંકનું મન બદલાય છે. મન બદલાય તો એ હાર નથી, અને ન બદલાય તો એ જિદ નથી. મહત્ત્વનું એ છે કે નિર્ણય દબાણ, ડર કે શરમથી નહીં, પણ તમારી પોતાની ઇચ્છાથી આવે. બાળક રાખવા માટે દબાણ કરવું જેટલું ખોટું છે, એટલું જ કોઈને ‘તમારે ન જ રાખવું જોઈએ’ કહેવું પણ ખોટું છે. કોઈ એક રસ્તો બીજા કરતાં ઊંચો નથી.
કુંડળી અને ‘સંતાન યોગ’
ગુજરાતી ઘરોમાં ક્યારેક કોઈ સગાં કુંડળી લઈને આવે છે: ‘પાંચમા ભાવમાં સંતાન યોગ છે, પછી શું રાહ જુઓ છો?’ પરંપરામાં પાંચમો ભાવ અને ગુરુ સંતાન સાથે જોડાય છે, એ સાચું છે. પણ કુંડળી કોઈને આદેશ આપતી નથી કે તેણે શું કરવું જ જોઈએ, અને કોઈ ગ્રહ તમારા શરીર કે જીવનનો નિર્ણય લેતો નથી. તમારી કુંડળી તમારી મંજૂરી વગર બીજાએ દબાણ માટે વાપરવી પણ યોગ્ય નથી. બે કરિયર અને જુદાં શહેરો જેવા બીજા દંપતી-નિર્ણયો વિશે બે કરિયર, બે શહેર લેખ પણ ઉપયોગી થશે, અને સંબંધ વિશેની તમારી પોતાની કુંડળીની સમજ માટે પ્રેમ અને સંબંધ જ્યોતિષ જુઓ.
દરેક નિર્ણયની સમજૂતી આપવી જરૂરી નથી; ઘણી વાર સન્માનથી કહેલી ટૂંકી વાત પૂરતી છે.
ઘૂઘરાની થાળી
તે સવારે થીજેલા સ્મિત પછી આરતીએ ઊંડો શ્વાસ લીધો, ફઈ સામે જોયું અને હળવેથી કહ્યું, ‘અમે બહુ ખુશ છીએ, ફઈ. આ ઘૂઘરા તમે બનાવ્યા? બહુ સરસ છે.’ ફઈ એક પળ અટક્યાં, પછી રેસીપી કહેવા લાગ્યાં. બે અઠવાડિયાં પછી નિકુંજ મમ્મી સાથે એકલો બેઠો. મમ્મી રડ્યાં, નારાજ થયાં, અને એક મહિના સુધી વાત ટાળતાં રહ્યાં. પણ આવતા બેસતા વર્ષે ફઈએ સવાલ ન પૂછ્યો. Astro Ratan, વોટ્સએપ, વેબ અને એન્ડ્રોઇડ પર ઉપલબ્ધ AI વૈદિક જ્યોતિષી, તમારા સંબંધ અને ચાલતા સમયગાળા વિશે તમારી પોતાની કુંડળી પરથી ગુજરાતીમાં વાત કરી શકે છે; તમારા જીવનનો નિર્ણય તો તમારો જ રહેશે.
Key takeaways
- સગાંનો સવાલ પ્રેમ, પરંપરા કે પોતાની ઇચ્છામાંથી આવતો હોય, તો પણ તમે તેને સમજૂતીના દેવાદાર નથી.
- બહાર જવાબ આપતાં પહેલાં બંને વચ્ચે સ્પષ્ટતા જરૂરી છે: ‘ના’ કે ‘હમણાં નહીં’, અને બંનેની ઇચ્છા સરખી છે કે નહીં.
- પસંદગી અને તબિયતનો સવાલ અલગ છે; તબીબી વિગતો કોઈને આપવાની ફરજ નથી, અને તબિયતની શંકા ડૉક્ટરનો વિષય છે.
- દરેક જીવનસાથી પોતાના કુટુંબ સાથે વાત કરે, જેથી દબાણનો ભાર એક વ્યક્તિ પર ન આવે.
જે દંપતી દરેક પ્રસંગે ‘સારા સમાચાર ક્યારે?’ સાંભળીને થાકી ગયું છે, તેને આ ટૂંકા જવાબો અને મર્યાદાની રીત કામ લાગશે.
દંપતી તરીકેના તમારા સમયગાળા અને સંબંધ વિશે શાંતિથી વિચારવું હોય, તો તમારી પોતાની કુંડળી સાથે Astro Ratanને ગુજરાતીમાં પૂછો.
