कोंकणी
Body dignity & boundariesकोंकणी

एक कुटुंबाचें कार्य, कुडीचेर धा टोमणे

‘तुजेखातीर काळजी आसा म्हूण सांगतां’ — वजन, कात, केंस आनी लग्नाविशींच्या टोमण्यांक धा उतरांची शीमा आनी भायर वचपाची वाट.

2026-11-11 5 min · 1,164 words

Direct answer

कुटुंबाच्या कार्यांत कुडीचेर जावपी टोमणे जायतीं फावटीं ‘काळजी’च्या उतरांनी येतात, पूण सगळ्यांमुखार, रूप वा लग्नाविशीं आनी सांगून लेगीत परतून जाल्यार ते अपमान. एक धा उतरांचें शांत वाक्य तयार दवरात, तें एक फावट सांगात, आनी टोमणो परत आयलो जाल्यार कसलेंच स्पश्टीकरण दिनासतना संभाशणांतल्यान उठून वचात. ल्हान भुरग्यांकूय राखात.

सांखळे, हळदीच्या दिसा

सांखळेंत मावस भयणीच्या लग्नाची हळद आशिल्ली. डिचोलेची शीतल हळर्णकार एकुणतीस वर्सांची, आनी फाटल्या वर्सा थायरॉयड आनी PCOS चें निदान जाल्या उपरांत तिचें वजन वाडलां. मांडवांत पावतकच मामीन तिचो हात धरलो: ‘कितली जाड जाल्या गो तूं!’ मागीर एका आत्तेन तिच्या तोंडाकडेन पळयलें आनी सांगलें, ‘तोंडार काळे दाग, आयज हळद चड लाय.’ कोणें तरी तिच्या केंसांक हात लायलो: ‘केंस इतले विरळ, लग्न कशें जातलें?’ दनपारां एक वरा मेरेन शीतलान मनांत मेजले: धा टोमणे. अकरावो तिका लागून न्हय, तिची चवदा वर्सांची मावस भयण दियाक आयलो: ‘खा, खा, पूण ताय सारकी जावंक नाका हां.’ शीतल जेवणाचें ताट सोडून फाटल्या परसांत बांयकडेन गेली.

काळजी की अपमान?

कांय सोयरे खरेंच काळजी करतात. तांच्या पिळग्येंत कुडीचेर उलोवप हीच मोग दाखोवपाची रीत आशिल्ली, आनी ‘जाड जाल्या’ म्हणपी मामीन शीतलाक ल्हानपणांत आपल्या हातान जेवयलां. ही काळजी कुटुंबांत आपलेपण राखता. पूण उतरांचो हेतू बरो आसलो तरी परिणाम दुखयता: सगळ्यांमुखार आयिल्लो टोमणो लज दिता, जेवण, आरसो आनी कार्यां टाळपाची सवय लायता, आनी ल्हान भुरग्यांक शिकयता की कुडी म्हळ्यार सगळ्यांनी तोलपाची वस्त. फरक हेतूंत न्हय, रितींत आसता. आनी शीतलाच्या हातांत अजून एक म्हायती उणी: त्या सोयऱ्यांक तिच्या निदानाची खबरूच ना, आनी ती दिवपाचें तिचेर बंधन लेगीत ना.

फरक कसो वळखचो

हें कोष्टक सोयऱ्यांचो न्याय करपाखातीर न्हय; तुमच्या जापेची तयारी करपाखातीर.

काळजी आसूं येता जेन्नाअपमान आसता जेन्ना
कुशीक आपोवन, एकल्यान विचारतातमांडवांत, सगळ्यांमुखार, हांसत सांगतात
भलायकेविशीं: ‘तुका न्हीद येता मू? डॉक्टराकडेन गेल्ली?’रूपाविशीं: वजन, कात, केंस, तोंडावयले दाग
‘कांय आदार जाय जाल्यार सांग’ अशें म्हणटात‘लग्न कशें जातलें?’ अशें भविश्य सांगतात
तुमी ना म्हळ्या उपरांत विशय बदलतातना म्हळ्या उपरांतूय परत परत काडटात

धा उतरांची शीमा

टोमणो आयलो त्या खिणाक मन रितें जाता; देखून वाक्य आदींच तयार दवरचें. तें ल्हान, शांत आनी सुरांत मोवाळ आसूं. एकूच वाक्य निवडात आनी घरांत आरशामुखार दोन-तीन फावटीं आवाज काडून म्हणून पळयात:

  • म्हज्या कुडीविशीं उलोवंक नाका, मामी. दुसरें कितें खबर?
  • म्हजी भलायकी म्हजो डॉक्टर पळयता; तुमी चिंता करूं नाकात.
  • तुमकां काळजी आसा, पूण अशें उलयल्यार म्हाका दुखता.
  • म्हजें लग्न म्हज्या केंसांनी थारावचें ना, आत्ते. हळद घालूंया?
  • हो विशय आयज ना. न्हवऱ्याचे फोटो पळयल्यात?

परतून आयलो जाल्यार उठून वचात

शीमा उतरांत न्हय, कृतींत पुराय जाता. वाक्य एक फावट सांगात. तोच टोमणो परत आयलो जाल्यार वाद घालूं नाकात, स्पश्टीकरण दिवूं नाकात, थायरॉयडाचो रिपोर्ट दाखोवंक वचूं नाकात. फकत ‘एक मिनीट’ म्हणून उठात आनी रांदपकुडींत, फुलांच्या माळांकडेन वा आपल्या एका इश्टिणीकडेन वचात. कार्याक वचचे आदीं तीन गजाली थारायात: मांडवांत तुमच्या वटेन उबो रावपी एक मनीस, भायर सरपाची एक सुवात, आनी कितलो वेळ रावपाचो ताची एक मर्यादा. उठून वचप हें उद्दामपण न्हय; तें तुमचो मान राखपाची सगळ्यांत शांत रीत.

दियासारक्या ल्हानग्यांक राखप

शीतलाक दुखलें, पूण दियाक लागिल्लो टोमणो तिका चड भियेवंक लायलो. चवदा वर्सांच्या चलयेक कुडीविशीं आयकिल्लीं उतरां वर्सांनी उगडासांत उरतात. अशा वेळार व्हडल्यांनी वाद घालिनासतना विशय बदलचो: ‘दिया, म्हाका माटोळे सारकी फुलां सजोवंक आदार कर.’ उपरांत एकल्यान तिका सांगचें: कुडी सदांच बदलता, आनी दुसऱ्याचे टोमणे तांच्या मनाविशीं चड सांगतात, तुजेविशीं न्हय. किशोर भुरग्यांचे आवय-बापूय हांगा आसात जाल्यार तांणी उक्तेपणान सांगचें: ‘म्हज्या धुवेच्या कुडीविशीं कोणेंच उलोवंक नाका.’

कार्याआदीं घरांत एक उलोवप

जायतीं फावटीं सोयऱ्यांचे टोमणे आवय-बापूय मेळ्ळ्यार शांत जातात. कार्याआदीं आपल्या आवयक वा बापायक सांगात: ‘कोणें म्हज्या कुडीविशीं उलयलें जाल्यार तुमी म्हजे वटेन उबे रावात.’ आवयच्या तोंडांतल्यान आयिल्लें ‘तिच्या कुडीविशीं उलोवंक नाका’ हें वाक्य सोयऱ्यांक चड वजनाचें दिसता. आनी सदांच सगळ्यांक आदार दिवपी तुमीच आसात, पूण तुमकां कोणूच विचारना अशें दिसता जाल्यार बळिश्ट इश्टाक कोणूच विचारना हो लेख वाचात.

कुडी, लग्न आनी कुंडली

कांय घरांनी कुडीचे टोमणे कुंडलीकडेन वतात: ‘मंगळ आसा, आनी वयल्यान जाड, लग्न उसिरान जातलें.’ वेदिक ज्योतिशांत लग्नाचो काळ सातवो भाव, शुक्र आनी चालू दशा हांचेवयल्यान पळयतात; वजन, कात वा केंस हांचो तातूंत कसलोच संबंद ना. मंगळ दोश म्हळ्यार लग्न रासीसावन पयल्या, चवथ्या, सातव्या, आठव्या वा बाराव्या भावांत मंगळ, आनी ताचे जायते शास्त्रीय परिहार आसात; तो लग्नाक आडखळ न्हय. तुमकां स्वता पळोवंक जाय जाल्यार मंगळ दोश तपासणी फुकट आसा. आनी व्हड कार्याच्या दिसा मन आनी कुडी कशी सांबाळची तें थारावपाक तुमच्या कुंडलीवयली दिसाची मार्गदर्शनाय उपेगी पडूं येता; पूण शीमा घालपाचें काम कसलोच ग्रह तुमचेखातीर करिना.

कार्य सोंपलें, पूण उतरां सोंपनात

कांय टोमणे कार्य सोंपल्या उपरांतूय मनांत परत परत वाजतात. आरसो टाळप, जेवण सोडप, कुडीचो रागच येवप, वा कोणाच्या कार्याक वचपाचो विचार केल्यार पोटांत गांठ पडप — हीं लक्षणां कांय हप्ते उरलीं जाल्यार कोणाकडेन तरी उलयात: एक भरवंशाचो इश्ट, डॉक्टर वा समुपदेशक. Tele-MANAS 14416 (वा 1-800-891-4416) हांगा फोन करूं येता; ही सरकारी सेवा फुकट, दीस-रात चालू आनी हिंदी आनी हेर जायत्या भारतीय भासांनी उलोवपी लोक थंय आसात. स्वताक त्रास करपाचे विचार येतात वा कोणाच्याय जिवाक तत्काळ धोको आसा जाल्यार 112 क फोन करात.

तुमची कुडी कार्याचो विशय न्हय; तुमी कार्याचे पयणे.

लग्नाच्या दिसा

दुसऱ्या दिसा लग्नाक मामी परत शीतलाकडेन आयली. ‘आयज तरी साडी घट्ट न्हेसल्या…’ वाक्य पुराय जावचे आदींच शीतलान हांसून सांगलें, ‘म्हज्या कुडीविशीं उलोवंक नाका, मामी. दुसरें कितें खबर?’ मामी खिणभर थांबली, आनी मागीर जेवणाच्या पंगतीविशीं उलोवंक लागली. दनपारां आत्तेन परत केंसांचो विशय काडलो; शीतल कांयच म्हणनासतना उठली आनी दियाचो हात धरून फुलांच्या माळांकडेन गेली. दोगांय थंय वरभर बसल्यो, आनी दियान तिका विचारलें, ‘ताय, तें वाक्य म्हाकाय शिकय.’

Key takeaways

  • काळजी खाजगीपणान, भलायकेविशीं आनी आदार घेवन येता; अपमान सगळ्यांमुखार, रूप वा लग्नाविशीं आनी परत परत येता.
  • एक धा उतरांचें वाक्य आदींच तयार दवरल्यार त्या खिणाक उतरां सोदचीं पडनात.
  • वाक्य एक फावट; टोमणो परतलो जाल्यार स्पश्टीकरण दिनासतना संभाशणांतल्यान उठून वचप ही शीमा.
  • कुडी आनी लग्नाचो काळ हांचो कुंडलींत कसलोच संबंद ना; मंगळ दोश लेगीत लग्नाक आडखळ न्हय.

हळदीक, लग्नाक वा चवथीक कुडीचेर टोमणे आयकपी दरेकल्याक एक ल्हान वाक्य आनी उठून वचपाची परवानगी.

व्हड कार्याच्या दिसा तुमचें मन आनी ऊर्जा कशी सांबाळची तें तुमच्या कुंडलीवयल्या दिसाच्या मार्गदर्शनायेंत पळयात; शीमा मात तुमच्या उतरांनी घालात.

FAQ

आवयच म्हज्या वजनाचेर सगळ्यांमुखार उलयता; तिका कशें सांगचें?

कार्याच्या दिसा न्हय, आदीं एकल्यान सांगात. ‘तुका म्हजी काळजी आसा हें म्हाका खबर आसा; पूण सगळ्यांमुखार उलयल्यार म्हाका लज दिसता. भलायकेविशीं कितें विचारपाचें आसल्यार घरांत विचार.’ तिका कसलें वाक्य वापरचें तेंय सुचयात, जाका लागून ती तुमचे वटेन उबी रावूं शकता.

म्हाका PCOS आसा; सोयऱ्यांक सांगल्यार टोमणे थांबतले काय?

कदाचित थांबतले, कदाचित नवे सल्ले सुरू जातले. तुमचें निदान सांगप हो तुमचो निर्णय, तुमचें बंधन न्हय. कुडीविशीं टोमणे बंद करपाक कसलेंच वैद्यकीय कारण दिवपाची गरज ना; ‘हो विशय आयज ना’ इतलें पुरता.

टोमणो दिवपी मनीस पिरायेन खूब व्हड आसा; तांकां ना म्हणप उद्दामपण जायना?

सूर मोवाळ आनी वाक्य ल्हान आसल्यार तें उद्दामपण न्हय. व्हडल्यांक मान दिवप म्हळ्यार तांचो दरेक उतर सोंसप न्हय. ‘तुमी म्हजेविशीं चिंता करतात, देव बरें करूं; पूण हो विशय आतां ना’ अशें उलयल्यार मान आनी शीमा दोनूय उरतात.

लग्नाखातीर पळोवंक येवपी चल्याच्या घरच्यांनी रूपाचेर प्रस्न विचारले जाल्यार कितें करचें?

तो प्रस्न तुमकां त्या घराविशीं एक म्हत्वाची म्हायती दिता. वजन वा कातीचो रंग हो नात्याचो पांयो करपी घर लग्ना उपरांतूय तशेंच उलोवंक शकता. तुमकां कितें जाय तें स्पश्ट सांगात, आनी नातें फुडें व्हरचें काय ना हो निर्णय तुमचो आनी तुमच्या आवय-बापायचो.

कार्यांनी वचपूच बंद केलें जाल्यार चलता काय?

कांय कार्यां सोडप हो तुमचो हक्क, आनी कांय वेळार तो गरजेचो विसव. पूण सगळीं कार्यां सोडल्यार तुमकां आवडपी सोयरे आनी गजालीय पयस वतात. ल्हान कार्यांनी, थोडो वेळ आनी वांगडा एक आपलो मनीस घेवन वचप हो मदलो वाटो वापरून पळयात.