ਬੱਚੇ ਦੂਰ ਚਲੇ ਗਏ ਤਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖ਼ਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ—ਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਤੁਹਾਡਾ ਵੀ ਹੈ
ਸੁੰਨੇ ਘਰ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਨਾਂ ਦਿਓ, ਫਿਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣਾ ਰੁਟੀਨ, ਆਪਣੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ, ਆਪਣਾ ਮਕਸਦ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਨਵੀਂ ਗੱਲਬਾਤ ਮੁੜ ਬਣਾਓ।
Direct answer
ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਘਰੋਂ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਖ਼ਾਲੀਪਣ ਇੱਕ ਅਸਲੀ ਸੋਗ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਬੱਚੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਮੰਨੋ, ਫਿਰ ਛੋਟੇ ਤਜਰਬਿਆਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੋ: ਦੋ ਜਣਿਆਂ ਦਾ ਨਵਾਂ ਰੁਟੀਨ, ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਪਣਾ ਕੰਮ, ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਮੁੜ ਮੇਲ, ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਗੱਲਾਂ। ਜੇ ਉਦਾਸੀ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਨਾ ਹਟੇ, ਤਾਂ ਮਦਦ ਲਓ।
ਚਾਰ ਜਣਿਆਂ ਦਾ ਆਟਾ
ਬਟਾਲੇ ਵਿੱਚ ਬਵੰਜਾ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਹਰ ਸਵੇਰ ਪਰਾਤ ਵਿੱਚ ਉੱਨਾ ਹੀ ਆਟਾ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਪੱਚੀ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪਾਉਂਦੀ ਆਈ ਹੈ। ਹੱਥ ਨੂੰ ਉਹੀ ਮਾਪ ਯਾਦ ਹੈ। ਪੁੱਤ ਹਰਮਨ ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ Melbourne ਚਲਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਧੀ ਜਸਨੂਰ ਪਿਛਲੇ ਸਿਆਲ ਵਿਆਹ ਕੇ ਲੁਧਿਆਣੇ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਉਹ ਅਤੇ ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇੱਕ ਫ਼ਾਊਂਡਰੀ ਤੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਏ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਛਾਬੇ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਰੋਟੀਆਂ ਬਚੀਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੂਰੀ ਬਣਾ ਕੇ ਗਲੀ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਪਾ ਦਿੱਤੀ, ਫਿਰ ਹਰਮਨ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਛੀ ਚਾਦਰ ਮੁੜ ਠੀਕ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਇੱਥੇ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਚਾਹ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਰਾਤ ਪੈ ਚੁੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰਮਨ ਦਾ ਫ਼ੋਨ ਅਕਸਰ “ਮੰਮੀ, ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆਂ, ਕੱਲ੍ਹ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਆਂ” ਉੱਤੇ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਣ ਵੀ, ਸੋਗ ਵੀ
ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਮਿਲਦੇ ਨੇ ਤਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ, “ਭੈਣ ਜੀ, ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਆ, ਮੁੰਡਾ ਬਾਹਰ ਸੈੱਟ ਹੋ ਰਿਹਾ, ਕੁੜੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਸੁਖੀ।” ਇਹ ਗੱਲ ਸੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਨੂੰ ਇਸ ਉੱਤੇ ਮਾਣ ਵੀ ਹੈ। ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। ਜਦੋਂ ਬੱਚੇ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ, ਦਿਨ ਦੀ ਸਾਰੀ ਬਣਤਰ ਨਾਲ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਸਵੇਰ ਦੇ ਟਿਫ਼ਨ, ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਉਡੀਕ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਬੂਹਾ ਬੰਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਿਣਤੀ। ਇਹ ਸੋਗ ਹੈ, ਇੱਕ ਭੂਮਿਕਾ ਦੇ ਮੁੱਕਣ ਦਾ ਸੋਗ। ਇਸ ਨੂੰ ਸੋਗ ਕਹਿਣ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਦੋਵੇਂ ਗੱਲਾਂ ਇੱਕੋ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀਆਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀਆਂ ਨੇ।
ਪੱਚੀ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਅਣਗਿਣੀ ਨੌਕਰੀ
ਕਦੇ ਇੱਕ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਉੱਤੇ ਲਿਖ ਕੇ ਵੇਖੋ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਕੀ-ਕੀ ਸਾਂਭਿਆ। ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਤਾਂ ਸੂਚੀ ਮੁੱਕੀ ਹੀ ਨਾ: ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ, ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਟਿਊਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਗੇੜੇ, ਸੱਸ-ਸਹੁਰੇ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਧੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਹਰ ਤਿਆਰੀ, ਪੁੱਤ ਦੇ ਵੀਜ਼ੇ ਦੇ ਕਾਗ਼ਜ਼ਾਂ ਦੀ ਫ਼ਾਈਲ। ਇਸ ਕੰਮ ਦੀ ਨਾ ਕੋਈ ਤਨਖ਼ਾਹ ਸੀ, ਨਾ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਦੀ ਪਾਰਟੀ। ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਮੁੱਕੀ ਸੀ ਤਾਂ ਫ਼ਾਊਂਡਰੀ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਪਾਏ ਗਏ ਸਨ; ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਦੀ ਮੁੱਕੀ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਏਅਰਪੋਰਟ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਜੱਫੀ। ਜਦੋਂ ਮਿਹਨਤ ਕਦੇ ਗਿਣੀ ਹੀ ਨਾ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮੁੱਕਣ ਉੱਤੇ ਇਉਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਵੀ ਅਣਦਿਸਦੇ ਹੋ ਗਏ ਹੋ। ਇਹ ਸੂਚੀ ਇਸ ਲਈ ਲਿਖਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਵੇਖ ਸਕੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਪ੍ਰਬੰਧ, ਸਬਰ ਅਤੇ ਸਿਆਣਪ ਹੈ।
ਮਾਂ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਕੁਲਵਿੰਦਰ
ਇੱਕ ਸ਼ਾਮ ਅਲਮਾਰੀ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਨੂੰ ਕਾਲਜ ਵੇਲੇ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਪੀ ਲੱਭੀ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ: “ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਅਧਿਆਪਕਾ ਬਣਨਾ ਹੈ।” ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸੁਪਨਾ ਕਿਤੇ ਰੋਟੀਆਂ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕਾਰਡਾਂ ਹੇਠ ਦੱਬ ਗਿਆ। ਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਅਕਸਰ ਕਿਸੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨਵੀਂ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਪੁਰਾਣੀ ਕਾਪੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ: ਉੱਨੀ-ਵੀਹ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਕਰ ਕੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਸੀ? ਕਿਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਲੋਕ ਮੇਰੀ ਸਲਾਹ ਲੈਂਦੇ ਸਨ? ਅਤੇ ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ “ਬੱਚੇ ਵੱਡੇ ਹੋ ਜਾਣ ਫਿਰ” ਕਹਿ ਕੇ ਟਾਲਿਆ?
ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਨਿੱਕੇ ਤਜਰਬੇ
ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇੱਕੋ ਵਾਰ ਨਵੀਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਦੋ-ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਅਜ਼ਮਾਓ, ਅਤੇ ਜੋ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ ਉਹ ਰੱਖੋ।
- ਦੋ ਜਣਿਆਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਆਟਾ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਨ; ਬਚਿਆ ਖਾਣਾ ਹਰ ਰਾਤ ਦੁੱਖ ਦੀ ਯਾਦ ਨਾ ਬਣੇ।
- ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਵੇਰ ਆਪਣੇ ਨਾਂ: ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕੰਧ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ, ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਕਲਾਸ।
- ਮੁਹੱਲੇ ਦੀਆਂ ਦੋ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਸੈਰ ਦਾ ਪੱਕਾ ਵੇਲਾ।
- ਕਾਲਜ ਵੇਲੇ ਦੀ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਸਹੇਲੀ ਨੂੰ ਲੱਭ ਕੇ ਫ਼ੋਨ, ਸਿਰਫ਼ ਹਾਲ-ਚਾਲ ਪੁੱਛਣ ਲਈ।
- ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਬੀਬੀ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਦਿਨ ਗੁਰਮੁਖੀ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ, ਜੇ ਉਹ ਚਾਹੁਣ।
ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਨਵੀਂ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ
ਪੱਚੀ ਸਾਲ ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਅਤੇ ਗੁਰਮੀਤ ਦੀਆਂ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਬਾਰੇ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ: ਫ਼ੀਸ, ਨੰਬਰ, ਰਿਸ਼ਤਾ, ਵੀਜ਼ਾ। ਹੁਣ ਰੋਟੀ ਵੇਲੇ ਮੇਜ਼ ਉੱਤੇ ਚੁੱਪ ਬੈਠਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਚੁੱਪ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਹੀਂ, ਨਵੀਂ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਉਡੀਕ ਹੈ। ਕੁਝ ਸਵਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਤੋੜ ਸਕਦੇ ਨੇ: ਜਦੋਂ ਆਪਾਂ ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਵਿਆਹੇ ਸੀ, ਤਾਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਣ ਦਾ ਸੋਚਿਆ ਸੀ? ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੀ ਰੜਕਦਾ ਹੈ? ਅਗਲੇ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਾਂ ਦੋਵੇਂ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਆਂ? ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਸਾਂਝੀ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਰੱਖੋ, ਜਿਵੇਂ ਐਤਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਤੱਕ ਗੱਡੀ ਉੱਤੇ। ਕਈ ਵਾਰ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਵੀ ਇਸੇ ਖ਼ਾਲੀਪਣ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਬਸ ਉਸ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਦੀ ਬੋਲੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ, ਨਵੀਂ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ
ਦੂਰ ਗਏ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਹਰ ਘੰਟੇ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਨੇੜਤਾ ਨਹੀਂ ਵਧਾਉਂਦਾ, ਕਈ ਵਾਰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਭਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮਿੱਥੇ ਵੇਲੇ ਲੰਮੀ ਗੱਲ ਲਈ ਰੱਖੋ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਥੱਕਿਆ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਅਤੇ ਹਰ ਫ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਨਾ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਖਾਣਾ ਖਾਧਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ; ਆਪਣੀ ਵੀ ਕੋਈ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣਾਓ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਜ ਸੈਰ ਉੱਤੇ ਕੀ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਕਿਹੜੀ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖੀ। ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਦੋਸ਼ ਵੀ ਹਲਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਵਿਆਹੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣਾ ਆਪ ਸਾਂਭਣ ਵਾਲਾ ਲੇਖ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਜਦੋਂ ਖ਼ਾਲੀਪਣ ਡੂੰਘਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾਵੇ
ਕੁਝ ਉਦਾਸੀ ਕੁਦਰਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਟਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਭੁੱਖ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ, ਮੰਜੇ ਤੋਂ ਉੱਠਣ ਨੂੰ ਜੀਅ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਜਾਂ ਇਹ ਖ਼ਿਆਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਇਕੱਲਿਆਂ ਨਾ ਝੱਲੋ। ਇਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਹਵਾਰੀ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦਾ ਦੌਰ, ਵੀ ਮਨ ਉੱਤੇ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ ਨੇ, ਇਸ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਦੱਸੋ। ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਨਾ ਲੱਭੇ ਤਾਂ Tele-MANAS ਦਾ 14416 ਨੰਬਰ ਮਿਲਾਓ; ਇਹ ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾ ਮੁਫ਼ਤ ਹੈ, ਚੌਵੀ ਘੰਟੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਦੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਉਸੇ ਵੇਲੇ 112 ਉੱਤੇ ਫ਼ੋਨ ਕਰੋ।
ਕੁੰਡਲੀ ਇਸ ਦੌਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵੇਖਦੀ ਹੈ
ਵੈਦਿਕ ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਦੌਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਵਿੰਸ਼ੋਤਰੀ ਦਸ਼ਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਕਿਹੜੇ ਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਮਹਾਦਸ਼ਾ ਅਤੇ ਅੰਤਰਦਸ਼ਾ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਘਰ, ਸਿੱਖਿਆ, ਸੇਵਾ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਵਰਗੇ ਕਿਹੜੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਉਭਾਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਝ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਆਪਣੇ ਬਾਲਗ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕੁੰਡਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੀ ਵੇਖੋ, ਅਤੇ ਇਹ ਜਾਣਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਿ ਪੁੱਤ ਵਾਪਸ ਆਵੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ; ਕੋਈ ਚਾਰਟ ਅਜਿਹੀ ਗਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੋਤਿਸ਼ ਵਾਲੇ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਜੀਅ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਚਾਰਟ ਤੋਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉੱਡਣਾ ਸਿਖਾਉਣ ਵਾਲੇ ਖੰਭ ਅਜੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਨੇ।
ਛੱਬੀ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ
ਉਸ ਹਫ਼ਤੇ ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦੋ ਜਣਿਆਂ ਦਾ ਆਟਾ ਗੁੰਨ੍ਹਿਆ। ਹੱਥ ਨੂੰ ਅਜੀਬ ਲੱਗਿਆ, ਅੱਖਾਂ ਵੀ ਭਰ ਆਈਆਂ, ਪਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਛਾਬਾ ਖ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਉਹ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਲੰਗਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਗਈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਜਮਾਤਣ ਮਿਲ ਪਈ। ਐਤਵਾਰ ਰਾਤ ਉਸ ਨੇ ਪੁਰਾਣੀ ਕਾਪੀ ਦੇ ਇੱਕ ਖ਼ਾਲੀ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਛੱਬੀ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਗੁਰਮੀਤ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ। ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਉੱਤੇ ਉਹ ਹੱਸ ਪਏ, ਇੱਕ ਉੱਤੇ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਏ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਪੰਨੇ ਦੀ ਫ਼ੋਟੋ ਹਰਮਨ ਨੂੰ ਭੇਜੀ। ਸਵੇਰੇ ਜਵਾਬ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ: “ਮੰਮੀ, ਇਹ ਤੁਸੀਂ ਲਿਖੀ ਆ? ਹੋਰ ਭੇਜੋ।”
Key takeaways
- ਮਾਣ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਨੇ; ਬੱਚੇ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਉੱਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਕਮੀ ਉੱਤੇ ਰੋਣ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ।
- ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਮਾਂ ਜਾਂ ਪਿਓ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ; ਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਅਕਸਰ ਉੱਥੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਤਜਰਬੇ ਕਰੋ, ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇੱਕੋ ਵਾਰ ਨਾ ਬਦਲੋ।
- ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿੱਥੇ ਵੇਲੇ ਗੱਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵੀ ਸੁਣਾਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਹਰ ਫ਼ੋਨ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾ ਬਣੇ।
ਜਿਸ ਮਾਂ ਜਾਂ ਪਿਓ ਦੇ ਬੱਚੇ ਪੜ੍ਹਨ ਜਾਂ ਵਿਆਹ ਕਰਕੇ ਦੂਰ ਚਲੇ ਗਏ ਨੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਯਾਦ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਅਜੇ ਬਾਕੀ ਹੈ।
ਆਪਣੀ ਜਨਮ ਕੁੰਡਲੀ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਦੌਰ ਬਾਰੇ, ਅਤੇ ਇਸ ਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਲਈ ਕੀ ਚੁਣਨਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਵਾਲ Astro Ratan ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛੋ।
