ਗੱਲਬਾਤੀ ਪੰਜਾਬੀ (ਗੁਰਮੁਖੀ)
Rest & self-worthਗੱਲਬਾਤੀ ਪੰਜਾਬੀ (ਗੁਰਮੁਖੀ)

ਆਰਾਮ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚੋਰੀ ਵਰਗੀ ਦੋਸ਼-ਭਾਵਨਾ ਕਿਉਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ?

ਜਦੋਂ ਐਤਵਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਹਲੀ ਦੁਪਹਿਰ ਵੀ ਅਧੂਰੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਬਣ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਇਨਸਾਨੀ ਕਦਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਕੰਮ ਦੇ ਬੋਝ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ।

2026-11-03 7 min · 1,610 words

Direct answer

ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਕਦਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਕੰਮ ਨਿਬੇੜਨ ਨਾਲ ਜੋੜ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਦਸ ਮਿੰਟ ਵਿਹਲੇ ਬੈਠਣਾ ਵੀ ਆਲਸ ਜਾਂ ਚੋਰੀ ਵਾਂਗ ਲੱਗਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਆਰਾਮ ਕੋਈ ਇਨਾਮ ਨਹੀਂ ਜੋ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੰਮ ਮੁਕਾ ਕੇ ਹੀ ਮਿਲੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਦੋਸ਼-ਭਾਵਨਾ ਛੱਡਣ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੰਮ ਦੀ ਇੱਕ ਆਖ਼ਰੀ ਹੱਦ ਮਿਥੋ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਫ਼ੋਨ ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਓ।

ਸੁਨਾਮ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਐਤਵਾਰ ਦੀ ਵਿਹਲੀ ਦੁਪਹਿਰ ਅਤੇ ਅਲਮਾਰੀ ਦਾ ਬੋਝ

ਸੁਨਾਮ ਦੇ ਜਾਖਲ ਰੋਡ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦੀ ਪੈਂਤੀ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਰਾਜਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਇੱਕ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਕਾਮਰਸ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਇੱਕ ਐਤਵਾਰ ਦੁਪਹਿਰੇ ਦੋ ਵਜੇ ਬੱਚੇ ਨਾਨਕੇ ਗਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਪਤੀ ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਬਾਹਰ ਸਨ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸੀ। ਪੂਰੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਭੱਜ-ਦੌੜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜਵਿੰਦਰ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਅੱਜ ਦੁਪਹਿਰੇ ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਚਾਦਰ ਤਾਣ ਕੇ ਸੌਂ ਲਵੇਗੀ। ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਸਿਰਹਾਣੇ ਉੱਤੇ ਸਿਰ ਰੱਖਿਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਛੱਤ ਵਾਲੇ ਪੱਖੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਣਲਿਖੀ ਸੂਚੀ ਚੱਲਣ ਲੱਗ ਪਈ: ਅਲਮਾਰੀ ਦੇ ਗਰਮ ਕੱਪੜੇ ਤਹਿ ਕਰਨੇ ਪਏ ਹਨ, ਕਾਲਜ ਦੀਆਂ ਵੀਹ ਕਾਪੀਆਂ ਚੈੱਕ ਕਰਨੀਆਂ ਬਾਕੀ ਹਨ, ਰਸੋਈ ਦੇ ਮਸਾਲਿਆਂ ਵਾਲੇ ਡੱਬੇ ਧੋਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਸਿਰਫ਼ ਪੰਦਰਾਂ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੰਨੀ ਬੇਚੈਨੀ ਭਰ ਗਈ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਦਿਨ-ਦਿਹਾੜੇ ਕੋਈ ਚੋਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਅੱਖ ਲਾਏ ਉੱਠ ਕੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਾਲੀ ਅਲਮਾਰੀ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਬੈਠ ਗਈ।

ਸਾਨੂੰ ਵਿਹਲੇ ਬੈਠਣ ਤੋਂ ਡਰ ਕਿਉਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ?

ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਇਹੀ ਸੁਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ “ਵਿਹਲਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਸ਼ੈਤਾਨ ਦਾ ਘਰ” ਜਾਂ “ਜਿਹੜਾ ਬੰਦਾ ਹੱਥ-ਪੈਰ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਿਆਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।” ਮਿਹਨਤ ਕਰਨਾ ਸਾਡੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਗੁਣ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਗੁਣ ਹੱਦ ਟੱਪ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਨਸਾਨ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਦੀ ਕੀਮਤ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨਾਲ ਤੋਲਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਦਫ਼ਤਰ ਅਤੇ ਘਰ ਦੋਵਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਬੈਠ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਮੈਂ ਰੁਕ ਗਿਆ ਜਾਂ ਰੁਕ ਗਈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ। ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਮੰਜੇ ਉੱਤੇ ਲੇਟਿਆ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਵੀ ਦਿਮਾਗ਼ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕੋਸ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਅਧੂਰੇ ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ

ਕਈ ਵਾਰ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ “ਮੈਂ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਦੋ ਘੰਟੇ ਲੇਟਿਆ ਰਿਹਾ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਸੋਮਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਥਕਾਵਟ ਉਵੇਂ ਹੀ ਸੀ।” ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਰਾਮ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਤਾਂ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਜਾਂ ਫ਼ੋਨ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲਝੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ ਫ਼ੋਨ ਸਕਰੋਲ ਕਰਨ ਦੀ ਘਬਰਾਹਟ ਸਾਡੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਿਚੋੜ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਤੁਲਨਾ ਨਾਲ ਸਮਝੋ ਕਿ ਸੱਚਾ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਦੋਸ਼-ਭਾਵਨਾ ਵਾਲਾ ਨਕਲੀ ਆਰਾਮ (ਜੋ ਥਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਉਤਾਰਦਾ)ਹੱਕ ਸਮਝ ਕੇ ਲਿਆ ਸੱਚਾ ਵਿਸ਼ਰਾਮ (ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ)
ਮੰਜੇ ਉੱਤੇ ਲੇਟ ਕੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਬਾਕੀ ਪਏ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਾ।ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਕਿ ਅਗਲੇ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਛੁੱਟੀ ਦੇਣੀ।
ਥੱਕੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਰੀਲਾਂ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਵੇਖਦੇ ਰਹਿਣਾ।ਫ਼ੋਨ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣਾ, ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਨੀਆਂ ਜਾਂ ਹਲਕੀ ਸੈਰ ਕਰਨੀ।
ਕਿਸੇ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਉੱਤੇ ਤੁਰੰਤ ਉੱਠ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਨਾ।ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸਹਿਜ ਨਾਲ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਮੈਂ ਅੱਧਾ ਘੰਟਾ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ।
ਬਿਮਾਰ ਪੈਣ ਜਾਂ ਟੁੱਟ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਜਬੂਰੀ ਵਿੱਚ ਮੰਜਾ ਫੜਨਾ।ਤੰਦਰੁਸਤ ਰਹਿਣ ਲਈ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤ ਸਮਾਂ ਕੱਢਣਾ।

ਬਿਨਾਂ ਦੋਸ਼-ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਦੀ ਆਦਤ ਪਾਉਣ ਦੇ ਚਾਰ ਕਦਮ

ਰਾਜਵਿੰਦਰ ਨੂੰ ਸਮਝ ਆਇਆ ਕਿ ਕਾਲਜ ਦੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਅਤੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਅਲਮਾਰੀਆਂ ਤਾਂ ਅਗਲੇ ਵੀਹ ਸਾਲ ਵੀ ਚੱਲਦੀਆਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ; ਜੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਆਪਣੇ ਲਈ ਰੁਕਣ ਦਾ ਨਿਯਮ ਨਾ ਬਣਾਇਆ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਉਸ ਨੂੰ ਛੁੱਟੀ ਦੇਣ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਚਾਰ ਛੋਟੇ ਬਦਲਾਅ ਅੱਜ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

  • ਕੰਮ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦੇ ਨਾਲ ‘ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ’ ਮਿਥੋ: ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਤੈਅ ਕਰੋ; ਉਹ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਹੋ ਕਿ ਅੱਜ ਦਾ ਕੋਟਾ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
  • ਆਰਾਮ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਨਾ ਬਣਾਓ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਮੰਨੋ: ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਬੈਟਰੀ ਵੀਹ ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਹਿਣ ਉੱਤੇ ਚਾਰਜਰ ਲਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਦਿਓ।
  • ਬਿਨਾਂ ਮਕਸਦ ਵਾਲਾ ਅੱਧਾ ਘੰਟਾ: ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਤੀਹ ਮਿੰਟ ਅਜਿਹਾ ਕੰਮ ਕਰੋ ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਵਪਾਰਕ ਜਾਂ ਘਰੇਲੂ ਨਤੀਜਾ ਨਾ ਹੋਵੇ—ਜਿਵੇਂ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇਣਾ, ਸੰਗੀਤ ਸੁਣਨਾ ਜਾਂ ਚੁੱਪਚਾਪ ਚਾਹ ਪੀਣੀ।
  • ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਵੰਡਣ ਤੋਂ ਨਾ ਝਿਜਕੋ: ਇਹ ਸੋਚ ਛੱਡ ਦਿਓ ਕਿ “ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਹ ਕੰਮ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ”; ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਬਾਕੀ ਜੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਬਣਾਓ।

ਜੋਤਿਸ਼ ਦੀ ਨਜ਼ਰ: ਸੂਰਜ-ਮੰਗਲ ਦੀ ਦੌੜ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾ-ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਭਾਵ ਦਾ ਠਹਿਰਾਅ

ਵੈਦਿਕ ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਕੁੰਡਲੀ ਸਿਰਫ਼ ਦੌੜਨ ਵਾਲੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬਣੀ। ਜੇ ਸੂਰਜ, ਮੰਗਲ ਅਤੇ ਦਸਵਾਂ ਭਾਵ ਸਾਨੂੰ ਕਰਮ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਚੰਦਰਮਾ, ਚੌਥਾ ਭਾਵ ਅਤੇ ਬਾਰ੍ਹਵਾਂ ਭਾਵ ਸਾਨੂੰ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਘਰੇਲੂ ਸੁੱਖ ਅਤੇ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਨਸਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਛੇਵੇਂ ਅਤੇ ਦਸਵੇਂ ਭਾਵ (ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਫ਼ਰਜ਼) ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਿਊਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਤੇ ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਭਾਵ (ਸਹਿਜਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ) ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਚੰਦਰਮਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ—ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬੇਚੈਨੀ ਅਤੇ ਚਿੜਚਿੜਾਪਨ। ਪੰਚਾਂਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਰ ਦਿਨ ਅਤੇ ਤਿੱਥੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਲੈਅ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਡਰਾਉਣੇ ਜੋਤਿਸ਼ੀ ਸੁਨੇਹੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗ ਕੇ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਲੈਅ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨਾ ਹੀ ਅਸਲੀ ਸਿਆਣਪ ਹੈ।

ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਲੈਅ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਦੀ ਸੰਭਾਲ

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਦਿਨ ਦੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ Astro Ratan ਇੱਕ AI ਵੈਦਿਕ ਜੋਤਿਸ਼ੀ ਹੈ ਜੋ Lahiri ayanamsa ਅਤੇ Swiss Ephemeris ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਜਨਮ ਕੁੰਡਲੀ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਮੁਫ਼ਤ Free Kundli ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਦਿਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਸਹਿਜ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਪਰ ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਥਕਾਵਟ ਇੰਨੀ ਵਧ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਘਬਰਾਹਟ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਮਨ ਬਹੁਤ ਭਾਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋਤਿਸ਼ ਕਿਸੇ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰ ਦਾ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮੁਫ਼ਤ ਅਤੇ ਚੌਵੀ ਘੰਟੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਸੇਵਾ Tele-MANAS ਉੱਤੇ 14416 ਜਾਂ 1-800-891-4416 ਨੰਬਰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸਲਾਹ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵੇਲੇ 112 ਉੱਤੇ ਕਾਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਖੇਤ ਨੂੰ ਵੀ ਅਗਲੀ ਫ਼ਸਲ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਖਾਲੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਛੱਡਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਨਸਾਨੀ ਮਨ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਅਗਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦੀ ਧੁੱਪ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਹਿਸਾਬ ਵਾਲੀ ਚਾਹ

ਅਗਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦੁਪਹਿਰੇ ਰਾਜਵਿੰਦਰ ਨੇ ਕਾਲਜ ਦੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਵਾਲਾ ਬੈਗ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਹੀ ਨਿਬੇੜ ਕੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਰੋਟੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਦਵਿੰਦਰ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਅਗਲਾ ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਕੋਈ ਉਸ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਨਾ ਮਾਰੇ। ਉਸ ਨੇ ਫ਼ੋਨ ਸਾਈਲੈਂਟ ਕਰਕੇ ਦਰਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ, ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਮੰਜੀ ਡਾਹ ਕੇ ਧੁੱਪੇ ਲੇਟ ਗਈ ਅਤੇ ਚਾਲੀ ਮਿੰਟ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਲਈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਚਾਰ ਵਜੇ ਉੱਠੀ, ਤਾਂ ਅਲਮਾਰੀ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਅਜੇ ਵੀ ਤਹਿ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਪਰ ਰਾਜਵਿੰਦਰ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਪਈ ਤਿਉੜੀ ਗਾਇਬ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।

Key takeaways

  • ਘਰ ਅਤੇ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਕਦੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਮੁੱਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰੋਗੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਦਿਨ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ।
  • ਥੱਕ ਕੇ ਫ਼ੋਨ ਦੀ ਸਕਰੀਨ ਉੱਤੇ ਉਂਗਲ ਚਲਾਉਣਾ ਅਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕੋਸਦੇ ਰਹਿਣਾ ਆਰਾਮ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ਼ ਹੋਰ ਥੱਕਦਾ ਹੈ।
  • ਤੁਹਾਡੀ ਕੀਮਤ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਕੰਮ ਨਿਬੇੜੇ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ ਹੋ, ਕੋਈ ਮਸ਼ੀਨ ਨਹੀਂ।
  • ਸਿਹਤਮੰਦ ਰਹਿਣ ਲਈ ਜਿਵੇਂ ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਮਕਸਦ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤ ਬੈਠਣਾ ਵੀ ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ।

ਆਪਣੇ ਉਸ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਅ ਜਾਂ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਭੇਜੋ ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਪਰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਦਸ ਮਿੰਟ ਬੈਠਣ ਵੇਲੇ ਵੀ ਦੋਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਊਰਜਾ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਲਈ Astro Ratan ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਜਨਮ ਕੁੰਡਲੀ ਨਾਲ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੋ।

FAQ

ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਬੈਠਦੀ ਹਾਂ ਤਾਂ ਘਰ ਦੇ ਬਾਕੀ ਜੀਅ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ‘ਅੱਜ ਤਬੀਅਤ ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੈ?’—ਇਸ ਆਦਤ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲੀਏ?

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਬਿਨਾਂ ਬਿਮਾਰ ਹੋਏ ਬੈਠੇ ਹੀ ਨਾ ਹੋਵੋ, ਉੱਥੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਘਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਅਜੀਬ ਲੱਗਣਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਖਿਝਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਕਹੋ ਕਿ “ਤਬੀਅਤ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਠੀਕ ਰੱਖਣ ਲਈ ਹੀ ਹੁਣ ਮੈਂ ਰੋਜ਼ ਦੁਪਹਿਰੇ ਅੱਧਾ ਘੰਟਾ ਆਰਾਮ ਕਰਿਆ ਕਰਾਂਗੀ।” ਇੱਕ-ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਇਸ ਨਵੀਂ ਰੁਟੀਨ ਦੀ ਆਦਤ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਮੈਂ ਰੁਕ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਸਾਥੀ ਜਾਂ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਮੈਥੋਂ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ ਜਾਣਗੇ; ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?

ਲੰਬੀ ਦੌੜ ਕਦੇ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਸਾਹ ਲਏ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਜਿਹੜਾ ਇਨਸਾਨ ਕਦੇ ਆਰਾਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਦੀ ਸੋਚਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਕੰਮ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਡਿੱਗਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੱਡੀ ਥਕਾਵਟ (burnout) ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਕੇ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਯਮਤ ਆਰਾਮ ਤੁਹਾਡੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇਕਾਗਰਤਾ ਨੂੰ ਤਿੱਖਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਆਰਾਮ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਿਰਫ਼ ਸੌਣਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਨਹੀਂ, ਆਰਾਮ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਦਿਮਾਗ਼ੀ ਸੋਚਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਕਰਨਾ, ਸੈਰ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਹੱਥੀਂ ਕੋਈ ਹਲਕਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਦਿਮਾਗ਼ੀ ਆਰਾਮ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਬੋਲਣ ਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੱਧਾ ਘੰਟਾ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪ ਬੈਠਣਾ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਆਰਾਮ ਹੈ।

ਛੁੱਟੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਵੀ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਖ਼ਿਆਲ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦੇ; ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਰੋਕੀਏ?

ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਜਾਂ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਕੰਮ ਬੰਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਉੱਤੇ ਸੋਮਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਲਿਖ ਕੇ ਮੇਜ਼ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਦਿਓ। ਜਦੋਂ ਦਿਮਾਗ਼ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਯੋਜਨਾ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਉੱਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਛੁੱਟੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦਾ ਬੋਝ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।