కోస్తాంధ్ర తెలుగు
ఇరవై ఏడు నక్షత్రాలు, నవగ్రహాలు మరియు తారామండల రహస్యాలుకోస్తాంధ్ర తెలుగు

అభిజిత్ నక్షత్రం అంటే ఏమిటి? ఇరవై ఎనిమిదవ నక్షత్రం మరియు అభిజిత్ విజయ ముహూర్తపు ఖగోళ, పౌరాణిక రహస్యం

ఉత్తరాషాఢ మరియు శ్రవణా నక్షత్రాల మధ్య మకర రాశిలో దాగి ఉన్న ఇరవై ఎనిమిదవ తార — పంచాంగంలో దీని ప్రత్యేక స్థానం మరియు మధ్యాహ్న విజయ ముహూర్తపు విజ్ఞానం.

2026-10-20 6 min · 1,252 words

Direct answer

వేద జ్యోతిష్యంలో సాధారణ రాశి విభజనకు ఇరవై ఏడు నక్షత్రాలను వాడినప్పటికీ, ఖగోళ మరియు ముహూర్త శాస్త్రాలలో ‘అభిజిత్’ ను ఇరవై ఎనిమిదవ నక్షత్రంగా పరిగణిస్తారు. ఇది మకర రాశిలో ఉత్తరాషాఢ నాలుగవ పాదం (6 డిగ్రీల 40 నిమిషాల నుంచి 10 డిగ్రీల వరకు) మరియు శ్రవణా నక్షత్రపు ప్రారంభ భాగం (10 డిగ్రీల నుంచి 10 డిగ్రీల 53 నిమిషాల 20 సెకన్ల వరకు) కలిపి మొత్తం 4 డిగ్రీల 13 నిమిషాల 20 సెకన్ల పరిధిలో ఉంటుంది. సృష్టికర్త బ్రహ్మ దేవుడు అధిదేవతగా కలిగిన ఈ తార తిరుగులేని విజయానికి ప్రతీక.

నెల్లూరు పెన్నా నది తీరాన శ్రీకాంత్ రెడ్డి గారి ముహూర్త సందేహం

నెల్లూరు రంగనాథస్వామి ఆలయ సమీపంలో ఉండే ముప్పై నాలుగేళ్ల ధాన్యం ఎగుమతిదారు శ్రీకాంత్ రెడ్డి ఒక గురువారం ఉదయం పంచాంగ సిద్ధాంతి పూర్ణచంద్ర శాస్త్రి గారి ఇంటికి హడావుడిగా వచ్చాడు. విదేశీ కొనుగోలుదారులతో ఆ రోజే ఒక పెద్ద బియ్యం ఎగుమతి ఒప్పందంపై సంతకం చేయాల్సి ఉంది, కానీ ఉదయం పూట మంచి ముహూర్తం లేదని ఎవరో చెప్పడంతో అతను కంగారు పడ్డాడు. అప్పుడు పూర్ణచంద్ర శాస్త్రి గారు పంచాంగం తెరిచి చూసి, “శ్రీకాంత్, కంగారు పడకు. ఈ రోజు మధ్యాహ్నం సరిగ్గా పన్నెండు గంటల చుట్టుపక్కల నలభై ఎనిమిది నిమిషాల పాటు ‘అభిజిత్ ముహూర్తం’ ఉంది. సూర్యుడు ఆకాశం నడినెత్తిపై ప్రకాశించే ఆ వేళలో సంతకం పెట్టు, తిరుగులేని విజయం లభిస్తుంది” అన్నారు. వెంటనే శ్రీకాంత్ ఆశ్చర్యంతో, “శాస్త్రి గారూ, మనం చిన్నప్పటి నుంచి ఇరవై ఏడు నక్షత్రాలే కదా చదువుకున్నాం? మరి ఈ అభిజిత్ నక్షత్రం, అభిజిత్ ముహూర్తం ఎక్కడి నుంచి వచ్చాయి?” అని అడిగాడు.

ఇరవై ఏడు నక్షత్రాలా లేక ఇరవై ఎనిమిదా? ఖగోళ గణిత రహస్యం

వేద ఖగోళ శాస్త్రంలో రాశి చక్రం మొత్తం 360 డిగ్రీల వృత్తం. ఈ 360 డిగ్రీలను ఇరవై ఏడు సమాన భాగాలుగా విభజించినప్పుడు ఒక్కో నక్షత్రానికి సరిగ్గా 13 డిగ్రీల 20 నిమిషాల (800 కీలక లిప్తల) స్థలం వస్తుంది. రోజువారీ చంద్ర గమనం మరియు వింశోత్తరి దశా గణన సౌలభ్యం కోసం మహర్షులు ఈ 27 సమాన నక్షత్రాల పద్ధతిని ప్రామాణికం చేశారు. అయితే ఆకాశంలో కనిపించే తారామండలంలో ఉత్తరాషాఢ నక్షత్రానికీ, శ్రవణా నక్షత్రానికీ మధ్య అత్యంత ప్రకాశవంతమైన ‘అభిజిత్’ (ఆధునిక ఖగోళ శాస్త్రంలో వేగా - ఆల్ఫా లైరే అని పిలిచే తార) స్పష్టంగా వెలుగుతుంటుంది. అందుకే అథర్వణ వేదం, తైత్తిరీయ సంహిత మరియు సూర్య సిద్ధాంతం వంటి ప్రాచీన గ్రంథాలు అభిజిత్‌తో కలిపి ఇరవై ఎనిమిది నక్షత్రాలను పేర్కొన్నాయి. మకర రాశిలో ఉత్తరాషాఢ చివరి పాదం (6°40' నుంచి 10°00' వరకు ఉండే 3°20' భాగం) మరియు శ్రవణా నక్షత్రపు మొదటి పదిహేనవ వంతు (10°00' నుంచి 10°53'20" వరకు ఉండే 0°53'20" భాగం) — ఈ రెండూ కలిపి మొత్తం 4 డిగ్రీల 13 నిమిషాల 20 సెకన్ల విస్తీర్ణమే ‘అభిజిత్ నక్షత్రం’.

మహాభారత పౌరాణిక గాథ, బ్రహ్మ ఆధిపత్యం మరియు శ్రీకృష్ణుని విభూతి

పురాణాలలో అభిజిత్ నక్షత్రం గురించి ఎంతో ఆసక్తికరమైన కథలు ఉన్నాయి. మహాభారత వనపర్వంలో మార్కండేయ మహర్షి కార్తికేయుని (సుబ్రహ్మణ్య స్వామి) తో జరిగే సంభాషణలో, పూర్వం అభిజిత్ నక్షత్రం తన అక్క అయిన రోహిణి నక్షత్రంతో సమానమైన కాంతిని పొందాలని తపస్సు చేయడం కోసం ఆకాశం నుంచి వనానికి వెళ్లిందని, అప్పుడు కాల గణనలో ఏర్పడిన ఖాళీని పూరించడానికి ఇంద్రుడు మరియు బ్రహ్మదేవుడు ధనిష్ఠా నక్షత్రం నుంచి కాలాన్ని లెక్కించే కొత్త పద్ధతిని ఏర్పరిచారని వివరించబడింది. ఈ నక్షత్రానికి అధిదేవత సాక్షాత్తూ సృష్టికర్త అయిన ‘బ్రహ్మ దేవుడు’. అందుకే కొత్తగా ఏదైనా సృష్టించడానికి, ధర్మబద్ధమైన కార్యాన్ని స్థాపించడానికి ఈ నక్షత్ర శక్తి అత్యుత్తమమైనది. భాగవత పురాణంలో శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ ఉద్ధవునికి తన విభూతులను చెబుతూ, నక్షత్రాలలో తాను అభిజిత్ నక్షత్రాన్నని ప్రకటించాడు. అలాగే శ్రీరామచంద్రుడు అభిజిత్ ముహూర్తంలోనే జన్మించాడని, త్రిపురాసుర సంహారంలో శివుడు అభిజిత్ నక్షత్ర బలంతోనే విజయం సాధించాడని పురాణ ప్రతీతి.

అభిజిత్ ముహూర్తం అంటే ఏమిటి? అది రోజువారీ జీవితంలో ఎలా పనిచేస్తుంది?

ఆకాశంలో చంద్రుడు మకర రాశిలోని అభిజిత్ నక్షత్ర మండలంలో సంచరించడం నెలకు ఒకసారి మాత్రమే జరుగుతుంది; కానీ సూర్యుని గమనం ఆధారంగా ప్రతిరోజూ మనకు ‘అభిజిత్ ముహూర్తం’ లభిస్తుంది! వేద కాలమానం ప్రకారం సూర్యోదయం నుంచి సూర్యాస్తమయం వరకు ఉండే పగటి కాలాన్ని పదిహేను సమాన భాగాలుగా (15 ముహూర్తాలుగా) విభజిస్తారు. ఒక్కో ముహూర్తం సుమారు 48 నిమిషాలు ఉంటుంది. ఈ పదిహేను ముహూర్తాలలో సరిగ్గా మధ్యలో వచ్చే ఎనిమిదవ ముహూర్తమే ‘అభిజిత్ ముహూర్తం’. అంటే ఏ ఊరిలోనైనా సరే స్థానిక మధ్యాహ్న సమయానికి (సూర్యుడు సరిగ్గా నడినెత్తిపై ఉండే సమయానికి) 24 నిమిషాల ముందు మొదలై, 24 నిమిషాల తర్వాత ముగుస్తుంది. ఈ సమయంలో సూర్యుడు కుండలిలోని దశమ స్థానంలో (కర్మ స్థానంలో) పూర్తి దిగ్బలంతో ప్రకాశిస్తాడు. అందుకే ముహూర్త చింతామణి వంటి గ్రంథాలు — చక్రపాణి అయిన విష్ణువు సుదర్శన చక్రంతో రక్షించినట్లుగా, అభిజిత్ ముహూర్తం అనేక దోషాలను పటాపంచలు చేస్తుందని చెప్పాయి. మీ ప్రాంతంలో ఈ రోజు అభిజిత్ ముహూర్తం ఏ సమయానికి ఉందో నేటి పంచాంగం లో ఖచ్చితంగా చూసుకోవచ్చు.

అభిజిత్ నక్షత్రం మరియు అభిజిత్ ముహూర్తం: సమగ్ర జ్యోతిష్య పట్టిక

విభాగం / అంశంఅభిజిత్ నక్షత్రం (ఖగోళ తార)అభిజిత్ ముహూర్తం (రోజువారీ కాలం)
రాశి మరియు పరిధిమకర రాశి 06°40' నుంచి 10°53'20" వరకు (ఉత్తరాషాఢ 4వ పాదం + శ్రవణం ఆరంభం)సూర్యోదయ-సూర్యాస్తమయాల నడుమ 8వ ముహూర్తం (మధ్యాహ్నం సుమారు 48 నిమిషాలు)
అధిదేవత మరియు గ్రహ బలంసృష్టికర్త బ్రహ్మ దేవుడు; మకర రాశ్యాధిపతి శని మరియు రవి-చంద్రుల కలయికశ్రీమహావిష్ణువు మరియు దశమ స్థానంలో పూర్తి దిగ్బలం పొందిన సూర్య భగవానుడు
ఎక్కడ ఉపయోగిస్తారు?సర్వతోభద్ర చక్రం, అష్టోత్తరి దశ, లత్తా-పాత గణన మరియు విశేష గోచార పరిశీలనలోఅత్యవసర ప్రయాణాలు, వ్యాపార ఒప్పందాలు, ఉద్యోగ ప్రవేశం మరియు కార్యారంభాలలో
ముఖ్యమైన మినహాయింపుసాధారణ 27 నక్షత్రాల వింశోత్తరి దశా గణనలో ఇది ఉత్తరాషాఢ-శ్రవణాలలోనే కలిసి ఉంటుందిముహూర్త శాస్త్ర సంప్రదాయం ప్రకారం బుధవారం నాడు మధ్యాహ్న అభిజిత్ ముహూర్తాన్ని వాడరు

అభిజిత్ మండలంలో జన్మించిన వారి స్వభావం మరియు సర్వతోభద్ర చక్ర ప్రాముఖ్యత

ఎవరైనా మకర రాశిలో 6 డిగ్రీల 40 నిమిషాల నుంచి 10 డిగ్రీల 53 నిమిషాల 20 సెకన్ల మధ్య చంద్రుడు ఉన్నప్పుడు జన్మిస్తే, వారిని అభిజిత్ నక్షత్ర ప్రభావం ఉన్న జాతకులుగా చెబుతారు. వీరిలో ఉత్తరాషాఢ యొక్క ధర్మబద్ధమైన పట్టుదల, శ్రవణా నక్షత్రపు లోతైన విద్వత్తు, మరియు బ్రహ్మ దేవుని సృజనాత్మక మేధస్సు — ఈ మూడూ ఒకేచోట కలుస్తాయి. వీరు ఎంతటి క్లిష్టమైన సమస్య ఎదురైనా భయపడకుండా పరిష్కారం కనిపెడతారు; పరిశోధన, పరిపాలన, న్యాయశాస్త్రం, వైద్యం మరియు ఆధ్యాత్మిక రంగాల్లో అగ్రస్థానానికి చేరుకుంటారు. అంతేకాకుండా, వేద జ్యోతిష్యంలోని ‘సర్వతోభద్ర చక్రం’ మరియు 108 సంవత్సరాల ‘అష్టోత్తరి దశా పద్ధతి’లో అభిజిత్ నక్షత్రానికి ప్రత్యేక గడి ఉంటుంది. గోచారంలో గ్రహాలు అభిజిత్ మండలం గుండా వెళ్తున్నప్పుడు దేశకాల పరిస్థితులలో, వ్యక్తిగత వృత్తి జీవితంలో కీలకమైన మలుపులు తిరుగుతాయి. మీ జన్మ చంద్రుడు మకర రాశిలో ఏ డిగ్రీలో ఉన్నాడో ఉచిత కుండలి మరియు గోచార ఫలితాలు ద్వారా సులభంగా పరిశీలించుకోవచ్చు.

అభిజిత్ ముహూర్తాన్ని ఆచరణాత్మకంగా ఎలా ఉపయోగించుకోవాలి?

  • అత్యవసర శుభకార్యాలకు రక్షణ కవచం: సాధారణ శుభ ముహూర్తం దొరకని రోజుల్లో (బుధవారం మినహా) ముఖ్యమైన వ్యాపార సంతకాలు, ఇంటర్వ్యూలు లేదా ప్రయాణాలకు అభిజిత్ ముహూర్తాన్ని ఎంచుకోవచ్చు.
  • స్థానిక సూర్యోదయాన్ని బట్టి సమయం మారుతుంది: అభిజిత్ ముహూర్తం ఎప్పుడూ గడియారంలో 12:00 గంటలకే స్థిరంగా ఉండదు; విశాఖపట్నం, విజయవాడ, తిరుపతి నగరాల అక్షాంశ-రేఖాంశాలను బట్టి మారే సమయాన్ని పంచాంగంలో చూడాలి.
  • పెద్ద సంస్కారాలకు పూర్తి పంచాంగ శుద్ధి అవసరం: వివాహం, ఉపనయనం, గృహప్రవేశం వంటి దీర్ఘకాలిక సంస్కారాలకు కేవలం అభిజిత్ ముహూర్తమే కాకుండా తారాబలం, చంద్రబలం, గురు-శుక్ర మౌఢ్యమి లేకపోవడం కూడా తప్పక చూడాలి.
  • మధ్యాహ్న సూర్య ధ్యానం మరియు సంకల్పం: ముఖ్యమైన పని ప్రారంభించే ముందు అభిజిత్ వేళలో సూర్య భగవానుడిని లేదా శ్రీమహావిష్ణువును స్మరించుకోవడం శ్రేష్ఠమైన వైదిక పరిహారాలు గా మనోబలాన్ని ఇస్తుంది.

అభిజిత్ నక్షత్రపు జీవన సందేశం

సూర్యుడు నడినెత్తిపై ఉన్నప్పుడు నీడలు ఎలా మన పాదాల కిందకు ఒదిగిపోతాయో — ధర్మం మరియు కర్తవ్యనిష్ఠతో కూడిన అభిజిత్ సంకల్పం ముందు సందేహాలన్నీ అలాగే తొలగిపోతాయి.

నెల్లూరులో శ్రీకాంత్ రెడ్డి గారి విజయవంతమైన ఒప్పందం

పూర్ణచంద్ర శాస్త్రి గారి వివరణతో శ్రీకాంత్ రెడ్డి మనసులోని అయోమయం పూర్తిగా తొలగిపోయింది. ఆ గురువారం మధ్యాహ్నం అభిజిత్ ముహూర్తంలోనే ప్రశాంతమైన మనసుతో ఎగుమతి ఒప్పందంపై సంతకం చేశాడు; ఆ వ్యాపారం అతని సంస్థకు కొత్త గుర్తింపును తెచ్చిపెట్టింది. పంచాంగం మరియు నక్షత్ర శాస్త్రం మనల్ని భయపెట్టడానికి కాదు, సరైన సమయంలో ఆత్మవిశ్వాసంతో అడుగు వేయడానికి ఏర్పడిన కాల విజ్ఞానం. మీరు కూడా మీ జన్మ కుండలిలోని నక్షత్ర డిగ్రీలు, ఏలినాటి శని స్థితి మరియు రోజువారీ శుభ సమయాలను తెలుసుకోవాలనుకుంటే, Astro Ratan లోని తెలుగు జ్యోతిష్యం మరియు ఏలినాటి శని రిపోర్ట్ ద్వారా శాస్త్రీయ మార్గదర్శనం పొందవచ్చు.

Key takeaways

  • అభిజిత్ నక్షత్రం మకర రాశిలో 6°40' నుంచి 10°53'20" వరకు ఉత్తరాషాఢ మరియు శ్రవణా నక్షత్రాల మధ్య అంతర్లీనంగా విస్తరించి ఉంటుంది.
  • సృష్టికర్త అయిన బ్రహ్మ దేవుడు దీనికి అధిదేవత; సంస్కృతంలో ‘అభిజిత్’ అంటే అపజయం లేనిది, సంపూర్ణ విజయాన్ని ఇచ్చేది అని అర్థం.
  • సర్వతోభద్ర చక్రం, అష్టోత్తరి దశా పద్ధతి మరియు కీలకమైన ముహూర్త నిర్ణయాలలో ఇరవై ఎనిమిది నక్షత్రాల గణనలో అభిజిత్ ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తుంది.
  • ప్రతిరోజూ పట్టపగలు సూర్యుడు నడినెత్తిపైకి వచ్చే సమయానికి ముందు, వెనుక ఉండే సుమారు 48 నిమిషాల కాలాన్ని ‘అభిజిత్ ముహూర్తం’ అంటారు; ఇది అత్యవసర శుభకార్యాలకు దోషరహిత సమయం.

27 నక్షత్రాల మధ్య దాగి ఉన్న 28వ నక్షత్రం ‘అభిజిత్’ మరియు అభిజిత్ ముహూర్త రహస్యాన్ని మీ కుటుంబ సభ్యులతో పంచుకోండి.

మీ జన్మ కుండలిలో చంద్రుని ఖచ్చితమైన డిగ్రీలు మరియు మీ ప్రాంతపు అభిజిత్ ముహూర్త సమయాన్ని Astro Ratan తో తెలుగులో తెలుసుకోండి.

FAQ

అభిజిత్ నక్షత్రాన్ని రోజువారీ పంచాంగంలోని 27 నక్షత్రాల జాబితాలో ఎందుకు విడిగా రాయరు?

చంద్రుడు 360 డిగ్రీల రాశి చక్రాన్ని చుట్టి రావడానికి సుమారు 27.3 రోజులు పడుతుంది. రోజుకు ఒక నక్షత్రం చొప్పున సమభాగాలుగా (ఒక్కో నక్షత్రానికి 13°20') గణించడానికి 27 నక్షత్రాల పద్ధతి గణితపరంగా అత్యంత ఖచ్చితంగా సరిపోతుంది. అందువల్ల అభిజిత్ నక్షత్రపు 4°13'20" పరిధిని ఉత్తరాషాఢ నాలుగవ పాదం మరియు శ్రవణా నక్షత్ర ప్రారంభ భాగంలో అంతర్భాగంగా ఉంచారు.

బుధవారం నాడు అభిజిత్ ముహూర్తాన్ని ఎందుకు శుభకార్యాలకు వాడకూడదు?

సంప్రదాయ ముహూర్త శాస్త్ర గ్రంథాల ప్రకారం, బుధవారం నాడు మధ్యాహ్న సమయంలో (ఎనిమిదవ ముహూర్తంలో) రాహుకాలం మరియు యమగండ కాలాల కదలికలతో పాటు ‘అభిజిత్ దగ్ధ యోగం’ ఏర్పడుతుంది. అందుకే బుధవారం ఒక్కరోజు మినహా మిగిలిన ఆరు రోజులలో అభిజిత్ ముహూర్తం అత్యంత శుభప్రదమైనదిగా పరిగణిస్తారు.

నా జన్మ నక్షత్రం అభిజిత్ అని ఎలా తెలుసుకోవాలి?

మీ జన్మ కుండలిలో చంద్రుడు మకర రాశిలో 6 డిగ్రీల 40 నిమిషాల నుంచి 10 డిగ్రీల 53 నిమిషాల 20 సెకన్ల మధ్య ఉన్నట్లయితే (అంటే ఉత్తరాషాఢ 4వ పాదం లేదా శ్రవణా నక్షత్రపు మొదటి ఘడియలలో), మీరు ఖగోళ పరంగా అభిజిత్ నక్షత్ర మండలంలో జన్మించినట్లు లెక్క.

అభిజిత్ ముహూర్తంలో వివాహం లేదా గృహప్రవేశం నేరుగా చేసేయవచ్చా?

అభిజిత్ ముహూర్తం ప్రయాణాలు, వ్యాపార ఒప్పందాలు, ఉద్యోగంలో చేరడం, వాహన కొనుగోలు వంటి పనులకు తిరుగులేని సమయం. అయితే వివాహం, గృహప్రవేశం వంటి మహా సంస్కారాలకు గురు-శుక్ర మౌఢ్యమి లేకపోవడం, వధూవరుల తారాబలం, లగ్న శుద్ధి తప్పనిసరిగా చూడాలి; అప్పుడు అభిజిత్ ముహూర్తం అదనపు రక్షణ కవచంలా పనిచేస్తుంది.