पंचविशीत settle नाही? मुंबईत कुणाचीच timeline सरळ नसते
मित्र कमावतायत, लग्न करतायत, flat घेतायत, आणि तुम्ही अजून तिथेच? सगळ्यांसाठी एकच वेळापत्रक हा भ्रम आहे; स्वतःची प्रगती स्वतःच्या मापाने कशी मोजायची, ते बघूया.
Direct answer
पंचविशीत मागे पडल्यासारखं वाटणं खूप जणांना होतं, पण ते बहुतेक वेळा एका काल्पनिक, सगळ्यांसाठी एकाच वेळापत्रकाशी तुलना केल्याने येतं. प्रत्येकाची घरची परिस्थिती, पैसा, जबाबदाऱ्या आणि सुरुवातीची रेषा वेगळी असते. म्हणून दुसऱ्यांचे टप्पे मोजण्याऐवजी स्वतःच्या तीन वर्षांपूर्वीच्या आयुष्याशी तुलना करा, आणि पुढच्या सहा महिन्यांसाठी प्रगतीची तुमची स्वतःची व्याख्या लिहा.
माळ्यावरची जुनी वही
दिवाळीच्या आधीचा रविवार. जोगेश्वरी पूर्वेच्या एका चाळीतल्या खोलीत साफसफाई चाललीय, आणि अक्षय गुरव, वय 25, लोखंडी शिडीवर उभा राहून माळ्यावरचे खोके खाली उतरवतोय. एका खोक्यात नववीची एक वही सापडते. शेवटच्या पानावर त्याच्याच अक्षरात, निळ्या शाईत: माझं वय 25. स्वतःची गाडी. दुबईत नोकरी. लग्न झालेलं. आई-बाबांसाठी 2BHK. अक्षय तिथेच शिडीच्या पायरीवर बसतो. आज तो गोरेगावच्या एका छोट्या transport company मध्ये accounts assistant आहे, संध्याकाळी GST चा online course करतो, आणि अजून आई-बाबा आणि आजीसोबत याच खोलीत राहतो. चारपैकी शून्य. खालून आईचा आवाज येतो: झालं का रे वर? तो उत्तर देत नाही. वही हातात तशीच.
ते वेळापत्रक कुणी लिहिलं होतं?
पंधरा वर्षांच्या अक्षयने ते पान सिनेमांवरून, शेजारच्या काकूंच्या दुबईतल्या मुलावरून आणि घरातल्या गप्पांवरून लिहिलं होतं. त्या पानात बाबांचा अपघात नव्हता, ज्यामुळे B.Com च्या शेवटच्या वर्षात शिक्षण थांबवून त्याला एक वर्ष मोबाईलच्या दुकानात काम करावं लागलं. त्यात मुंबईतल्या घरांच्या किमती नव्हत्या. आणि त्यात हेही नव्हतं की घरातून कॉलेजला जाणारा तो पहिलाच. आपल्या डोक्यातलं सगळ्यांसाठीचं वेळापत्रक असंच बनतं: दुसऱ्यांच्या आयुष्यातल्या सगळ्यात चांगल्या क्षणांची सरासरी काढून. असं वेळापत्रक कुणाच्याच प्रत्यक्ष आयुष्यात पूर्ण बसत नाही. मुंबईत तर नाहीच: इथे पंचविशीत एखाद्याकडे flat असतो कारण तो आजोबांचा होता, तर दुसरा त्याच वयात घरचं जुनं कर्ज फेडत असतो.
सुरुवातीची रेषा सगळ्यांची एक नसते
शर्यतीत सगळे एकाच रेषेवरून धावतात, म्हणून निकालाची तुलना करता येते. आयुष्यात तसं नसतं. कुणाच्या मागे घरचा व्यवसाय असतो, कुणाच्या मागे घरचं कर्ज. कुणाला शिक्षणासाठी घरून पैसे मिळतात, कुणी कॉलेज करता करता घर चालवतं. कुणाचं घर मुंबईत आधीच असतं, कुणी चाळीतल्या एका खोलीतून सुरुवात करतं. अक्षयचा शाळेतला मित्र, ज्याचा गेल्या महिन्यात साखरपुडा झाला, तो त्याच्या वडिलांच्या दुकानात बसतो; अक्षयची सुरुवात वेगळ्या रेषेवरून झाली. वेगळ्या रेषांवरून सुरू झालेल्या दोन माणसांचे टप्पे एकाच घड्याळाने मोजणं म्हणजे स्वतःवर अन्याय.
तीन वर्षांपूर्वीचा अक्षय, आणि आजचा
त्या दिवशी अक्षयने वहीच्या त्याच पानाच्या मागे एक वेगळा तक्ता काढला. दुसऱ्यांशी नाही, स्वतःशी तुलना.
| मुद्दा | 22 व्या वर्षी | आज, 25 व्या वर्षी |
|---|---|---|
| शिक्षण | B.Com चं शेवटचं वर्ष अडलेलं | B.Com पूर्ण, GST चा course चालू |
| काम | मोबाईलच्या दुकानात, रोजंदारीसारखं | पूर्ण वेळची नोकरी, दर महिन्याचा पगार |
| घर | बाबा hospital मध्ये, घरात कमाई नाही | बाबा परत चालायला लागले, घरखर्चात अक्षयचा वाटा |
| स्वतःबद्दल | पुढे काय, याची कल्पनाच नाही | accounts मध्ये पुढे जायचंय, एवढं तरी स्पष्ट |
प्रगतीची तुमची स्वतःची व्याख्या
तक्त्याने भूतकाळ दाखवला; आता पुढचे सहा महिने. मोठी स्वप्नं काढून टाकायची नाहीत, पण त्याआधीचं पुढचं छोटं पाऊल लिहायचं, जे तुमच्या हातात आहे आणि मोजता येतं. अक्षयने चार क्षेत्रं निवडली:
- पैसा: दर महिन्याला पगार आल्यावर ₹2,000 बाजूला; सहा महिन्यांत ₹12,000.
- कौशल्य: GST चा course पूर्ण करणं, आणि ऑफिसमधल्या senior च्या देखरेखीखाली निदान पाच returns स्वतः भरणं.
- नाती: शाळेतल्या दोन जुन्या मित्रांना महिन्यातून एकदा प्रत्यक्ष भेटणं, तुलना न करता.
- तब्येत: आठवड्यातून चार दिवस संध्याकाळी अर्धा तास चालणं.
मागे पडल्याची भीती घाई करायला लावते
मागे पडलोय ही भावना फक्त दुःख देत नाही; ती बऱ्याचदा घाईचे मोठे निर्णय घ्यायला लावते. बरोबरी करायची म्हणून कर्ज काढून गाडी, पहिल्याच स्थळाला होकार, किंवा कुठलीही योजना नसताना नोकरी सोडून व्यवसाय. असा कुठलाही निर्णय घेण्याआधी स्वतःला एक प्रश्न विचारा: हे मला खरंच हवंय, की मला फक्त त्या वहीतल्या पानाशी बरोबरी करायचीय? उत्तर प्रामाणिक असेल, तर बरेच निर्णय आपोआप योग्य वेगाने होतात.
पुढे काय रे, या प्रश्नाला उत्तर
दिवाळीत नातेवाईक येणार, आणि कुणीतरी विचारणारच: काय रे अक्षय, पुढे काय? लग्नाचं काय? पूर्ण खुलासा द्यायची गरज नाही. एक साधं, खरं उत्तर पुरतं: accounts मध्येच पुढे जायचंय, सध्या GST शिकतोय. बाकी वेळ आला की सांगेन. हे उत्तर लाजेतून नाही, स्पष्टतेतून दिलं की समोरच्याचा पुढचा प्रश्नही सौम्य होतो.
पत्रिका आणि वयाचे टप्पे
अमुक वयात flat, अमुक वयात लग्न, असं कुठलीही जन्मकुंडली तारखेसह सांगू शकत नाही. वैदिक ज्योतिषात आयुष्याकडे दशांच्या, म्हणजे ग्रहांच्या कालखंडांच्या, अध्यायांमध्ये बघितलं जातं; काही अध्याय पाया घालण्याचे मानले जातात, काही त्यावर उभारणीचे. हे वाचन तुमच्या पुढच्या अर्थपूर्ण पावलाबद्दल विचार करायला मदत करू शकतं, वहीतल्या त्या पानाशी शर्यत लावायला नाही. आणि पत्रिका अचूक जन्मवेळेशिवाय तेवढीच ढोबळ राहते, हेही लक्षात ठेवा.
दुसऱ्यांचं वेळापत्रक उसनं घेतलं, की स्वतःचं घड्याळ नेहमी उशिरा वाटतं.
वहीचं नवं पान
अक्षयने ती जुनी वही फेकली नाही. त्याने पुढचं कोरं पान उघडलं आणि लिहिलं: माझं वय 25. B.Com पूर्ण. घराला हातभार. बाबा परत चालतायत. पुढच्या सहा महिन्यांत: GST, बचत, दोन मित्र, चालणं. मागे पडल्याची भावना जर उदासीत बदलत असेल, कुणाशी बोलावंसं वाटत नसेल, तर एकटेपणावरचा हा लेख वाचा, आणि मन खूप जड झालं तर Tele-MANAS च्या 14416 वर (किंवा 1-800-891-4416) मराठीत, दिवसरात्र, पैसे न लागता बोला; तात्काळ धोका असेल तर 112. तुमच्या स्वतःच्या काळाबद्दल तुमच्या पत्रिकेसह प्रश्न विचारायचा असेल, तर Astro Ratan हा AI वैदिक ज्योतिषी WhatsApp, astroratan.ai आणि Android वर बोलतो; इथून सुरुवात करा.
Key takeaways
- सगळ्यांसाठी एकच वेळापत्रक अस्तित्वात नसतं; ते दुसऱ्यांच्या उत्तम क्षणांपासून बनलेलं असतं.
- प्रत्येकाची सुरुवातीची रेषा वेगळी असते: घरचं घर, घरचं कर्ज, अपघात, पहिली पिढी.
- दुसऱ्यांशी नाही, तीन वर्षांपूर्वीच्या स्वतःशी तुलना करा; तिथे प्रगती बहुतेक वेळा दिसते.
- पुढच्या सहा महिन्यांसाठी पैसा, कौशल्य, नाती आणि तब्येत, या चार क्षेत्रांत छोटं, मोजता येणारं पाऊल लिहा.
- मागे पडल्याची भीती घाईचे मोठे निर्णय घ्यायला लावते; आधी विचारा, हे मला हवंय की फक्त बरोबरी करायचीय?
पंचविशीत सगळ्यांच्या मागे पडलोय असं वाटणाऱ्या तुमच्या मित्राला हा लेख स्वतःच्या मापाने प्रगती मोजायला शिकवेल.
तुमचं पुढच्या सहा महिन्यांचं छोटं पाऊल लिहा, आणि तुमच्या पत्रिकेत हा काळ कशासाठी अनुकूल मानला जातो, ते विचारून बघा.
