Credit card ਅਤੇ BNPL ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਲੁਕਾ ਰਹੇ ਹੋ? ਸ਼ਰਮ ਨਹੀਂ, ਯੋਜਨਾ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ
ਬੰਦ ਲਿਫ਼ਾਫ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹੋ, ਹਰ ਬਕਾਏ ਦਾ ਇੱਕ ਨਕਸ਼ਾ ਬਣਾਓ, ਜ਼ਰੂਰੀ ਖ਼ਰਚੇ ਬਚਾਓ, ਅਤੇ ਲੋੜ ਪਵੇ ਤਾਂ ਸਹੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਮਦਦ ਲਓ।
Direct answer
ਕਰਜ਼ਾ ਲੁਕਾਉਣ ਨਾਲ ਵਿਆਜ ਨਹੀਂ ਰੁਕਦਾ, ਸਿਰਫ਼ ਅੰਕੜੇ ਧੁੰਦਲੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ। ਇੱਕ ਸ਼ਾਮ ਹਰ ਕਾਰਡ, BNPL app ਅਤੇ ਉਧਾਰ ਦਾ ਬਕਾਇਆ, ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਕਿਸ਼ਤ ਅਤੇ ਤਰੀਕ ਲਿਖੋ। ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਰਾਇਆ, ਰੋਟੀ ਅਤੇ ਦਵਾਈ ਵਰਗੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਖ਼ਰਚੇ ਬਚਾਓ, ਫਿਰ ਸਾਰੀਆਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਕਿਸ਼ਤਾਂ, ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਪੈਸਾ ਇੱਕ ਕਰਜ਼ੇ ਉੱਤੇ। ਪੁਰਾਣਾ ਕਰਜ਼ਾ ਲਾਹੁਣ ਲਈ ਨਵਾਂ ਕਰਜ਼ਾ ਨਾ ਲਓ, ਬੈਂਕ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲ ਕਰੋ।
ਹੇਠਲੇ ਦਰਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਲਿਫ਼ਾਫ਼ੇ
ਜ਼ੀਰਕਪੁਰ ਦੇ ਇੱਕ ਫ਼ਲੈਟ ਵਿੱਚ ਅਠਾਈ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਮਨਜੋਤ ਦੇ ਮੇਜ਼ ਦਾ ਹੇਠਲਾ ਦਰਾਜ਼ ਹੁਣ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਖੋਲ੍ਹਦਾ। ਉੱਪਰ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਦੀ RC ਵਾਲੀ file ਪਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਬੈਂਕ ਦੇ ਤਿੰਨ ਲਿਫ਼ਾਫ਼ੇ, ਬਿਨਾਂ ਖੋਲ੍ਹੇ। ਫ਼ੋਨ ਉੱਤੇ ਦੋ pay later apps ਦੀਆਂ notifications ਚੁੱਪ ਕਰਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਨੇ। ਪਿਛਲੀ ਸਰਦੀ ਭੈਣ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰੀ ਉਸ ਨੇ ਚਾਅ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ: ਲਹਿੰਗਾ, ਸ਼ਗਨ ਦੇ ਤੋਹਫ਼ੇ, ਨਵਾਂ ਫ਼ੋਨ, ਸਭ “ਹੁਣ ਲਓ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦਿਓ” ਉੱਤੇ। ਉਸ ਰਾਤ ਰੋਟੀ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਅਣਜਾਣ ਨੰਬਰ ਤੋਂ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਫ਼ੋਨ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਮੰਮੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਕਿਹਦਾ ਫ਼ੋਨ ਸੀ?” ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਦਫ਼ਤਰ ਦਾ।” ਝੂਠ ਛੋਟਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਰਾਤ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਆਈ।
ਸ਼ਰਮ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਧੁੰਦਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ
ਮਨਜੋਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਕੁੱਲ ਕਰਜ਼ਾ ਕਿੰਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਨਾ ਜਾਣਨਾ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅੰਕੜਾ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਨਾ ਵੀ ਮਾੜਾ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਵਿਆਜ ਉਸ ਦੇ ਨਾ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਰੁਕਦਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਮੰਨਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਰਜ਼ਾ ਕਿਸੇ ਮਾੜੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਆਮ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ, ਭੈਣ ਦਾ ਵਿਆਹ, ਇੱਕ ਲੋੜੀਂਦਾ ਫ਼ੋਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ apps ਨਾਲ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਧਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਟਨ ਜਿੰਨਾ ਸੌਖਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ਰਮ ਅੰਕੜੇ ਲੁਕਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਅੰਕੜੇ ਹੀ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਨੇ।
ਇੱਕ ਸ਼ਾਮ, ਪੂਰਾ ਨਕਸ਼ਾ
ਐਤਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਮਨਜੋਤ ਨੇ ਤਿੰਨੇ ਲਿਫ਼ਾਫ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹੇ, ਹਰ app ਵਿੱਚ login ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਉੱਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਉਤਾਰਿਆ। ਕੁੱਲ ਜੋੜ ₹1,15,700 ਬਣਿਆ। ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਇੱਕ ਅੰਕੜਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਹਨੇਰਾ ਨਹੀਂ।
| ਕਿੱਥੋਂ | ਬਕਾਇਆ | ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਕਿਸ਼ਤ | ਨੋਟ |
|---|---|---|---|
| Credit card | ₹62,000 | ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਅਨੁਸਾਰ | ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗਾ ਵਿਆਜ, ਦੇਰੀ ਉੱਤੇ ਜੁਰਮਾਨਾ ਵੀ |
| Pay later app ਪਹਿਲੀ | ₹14,500 | ਤਿੰਨ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਬਾਕੀ | ਇੱਕ ਕਿਸ਼ਤ ਖੁੰਝੀ, ਜੁਰਮਾਨਾ ਲੱਗਾ |
| Pay later app ਦੂਜੀ | ₹8,200 | ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਪੂਰਾ | ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਬਕਾਇਆ |
| ਫ਼ੋਨ ਦੀ EMI | ₹21,000 | ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਮਿੱਥੀ | ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਚੱਲ ਰਹੀ |
| ਦੋਸਤ ਤੋਂ ਉਧਾਰ | ₹10,000 | ਕੋਈ ਨਹੀਂ | ਬਿਨਾਂ ਵਿਆਜ, ਪਰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦਾ ਭਾਰ |
ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਕਿਸ਼ਤ ਦਾ ਜਾਲ, ਆਪ ਹਿਸਾਬ ਲਾਓ
ਮਨਜੋਤ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ card ਉੱਤੇ ਸਿਰਫ਼ minimum due ਭਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸੋਚਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕਰਜ਼ਾ ਘਟ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਵਿਆਜ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਫ਼ੀਸਦੀ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ₹62,000 ਦਾ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਫ਼ੀਸਦੀ ₹2,170 ਬਣਦਾ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਇੰਨੇ ਪੈਸੇ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਆਜ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭਰੀ ਰਕਮ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਮੂਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਆਪਣੀ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਵਿੱਚੋਂ ਦਰ ਲੱਭ ਕੇ ਇਹੀ ਹਿਸਾਬ ਲਾਓ। ਇਹ ਇੱਕ ਗੁਣਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਸ਼ਣ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਸਾਫ਼ ਦੱਸੇਗਾ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ minimum ਭਰਨਾ ਹੱਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ।
ਪੈਸਾ ਕਿਸ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇ
ਤਨਖ਼ਾਹ ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਖ਼ਰਚੇ ਵੱਖ ਕਰੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦੀ: ਕਿਰਾਇਆ, ਰਾਸ਼ਨ, ਦਫ਼ਤਰ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ, ਦਵਾਈਆਂ, ਅਤੇ ਘਰ ਜਾਂ ਗੱਡੀ ਵਰਗੇ ਜ਼ਮਾਨਤ ਵਾਲੇ ਕਰਜ਼ੇ। ਫਿਰ ਹਰ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਕਿਸ਼ਤ, ਤਾਂ ਜੋ ਜੁਰਮਾਨੇ ਨਾ ਲੱਗਣ ਅਤੇ credit record ਹੋਰ ਨਾ ਵਿਗੜੇ। ਜੋ ਬਚੇ, ਉਹ ਪੂਰਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਇੱਕ ਕਰਜ਼ੇ ਉੱਤੇ। ਇਸ ਲਈ ਦੋ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨੇ। Avalanche ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਆਜ ਵਾਲਾ ਕਰਜ਼ਾ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਿਸਾਬ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੈਸਾ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। Snowball ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਬਕਾਇਆ ਪਹਿਲਾਂ, ਜੋ ਜਲਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਦੇ ਕੇ ਹੌਸਲਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਮਨਜੋਤ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ₹8,200 ਵਾਲੀ app ਮੁਕਾਈ, ਫਿਰ ਸਾਰਾ ਜ਼ੋਰ card ਉੱਤੇ। ਇਹ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਨਿੱਜੀ ਵਿੱਤੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ।
ਜੋ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿਗਾੜਦਾ ਹੈ
- ਪੁਰਾਣੀ ਕਿਸ਼ਤ ਭਰਨ ਲਈ ਨਵੀਂ pay later ਖ਼ਰੀਦ ਜਾਂ ਨਵਾਂ ਉਧਾਰ।
- ਫ਼ੋਨ ਉੱਤੇ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਣਜਾਣ apps; ਪਹਿਲਾਂ ਵੇਖੋ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਿੱਛੇ RBI ਵੱਲੋਂ ਨਿਯਮਿਤ ਬੈਂਕ ਜਾਂ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
- Credit card ਤੋਂ ATM ਰਾਹੀਂ ਨਕਦੀ ਕਢਵਾਉਣਾ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਅਕਸਰ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਵਿਆਜ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
- ਫ਼ੀਸ ਲੈ ਕੇ “ਕਰਜ਼ਾ ਮੁਆਫ਼” ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਏਜੰਟ।
- ਬੈਂਕ ਦੇ ਫ਼ੋਨ ਅਤੇ ਚਿੱਠੀਆਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ; ਚੁੱਪ ਨਾਲ ਗੱਲ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਔਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
- ਕਾਰਡ ਚਾਲੂ ਰੱਖਣਾ। Bank ਦੀ app ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਨਵਾਂ ਖ਼ਰਚਾ ਨਾ ਜੁੜੇ।
ਬੈਂਕ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲ
ਜਿਸ ਅਣਜਾਣ ਨੰਬਰ ਤੋਂ ਮਨਜੋਤ ਡਰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਬੈਂਕ ਦਾ ਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪ card ਦੇ customer care ਉੱਤੇ ਫ਼ੋਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਬਕਾਏ ਨੂੰ ਮਿੱਥੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਦਰ ਕੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਕੋਈ ਵੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਲਿਖਤੀ ਮੰਗੋ। ਵਸੂਲੀ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਧਮਕੀ ਦੇਣ, ਬੇਵਕਤ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਫ਼ੋਨ ਕਰਨ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕ ਨਹੀਂ; ਅਜਿਹਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਲਿਖਤੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਹੱਲ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ RBI ਦੇ ਲੋਕਪਾਲ ਕੋਲ। ਜੇ ਕਰਜ਼ਾ ਤੁਹਾਡੀ ਕਮਾਈ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਯੋਗ ਅਤੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਵਿੱਤੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਨਾਲ ਬੈਠੋ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕੋਈ ਵਿਕਰੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਨੂੰ ਦੱਸੋ
ਲੁਕੋ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਜ਼ਾ ਦੁੱਗਣਾ ਭਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਨਜੋਤ ਨੇ ਉਹ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ, ਪੈਸੇ ਮੰਗਣ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਕੋਈ ਇੱਕ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ। ਭੈਣ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁੱਸਾ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲਹਿੰਗੇ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਵੀ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਸਾਰਣੀ ਵੇਖਣ ਦਾ ਜ਼ਿੰਮਾ ਲੈ ਲਿਆ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਜੱਜ ਨਹੀਂ, ਤੁਹਾਡਾ ਗਵਾਹ ਹੋਵੇ।
ਕਰਜ਼ੇ ਦਾ ਇਲਾਜ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ
ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ app ਜਾਂ ਬੰਦਾ ਇਹ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁੰਡਲੀ ਵਿੱਚ ਕਰਜ਼ੇ ਦਾ ਯੋਗ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਰਤਨ ਜਾਂ ਪੂਜਾ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਹ ਦੇਵੇਗੀ। ਜੇ ਅਜਿਹਾ ਸੁਨੇਹਾ ਆਵੇ ਤਾਂ ਡਰਾਉਣੀ notification ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਵਾਲਾ ਲੇਖ ਪੜ੍ਹੋ। ਕੋਈ ਗ੍ਰਹਿ ਇਹ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਕਿ ਕਰਜ਼ਾ ਕਦੋਂ ਮੁੱਕੇਗਾ, ਅਤੇ ਪੈਸੇ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੀ ਸਾਰਣੀ ਨਾਲ ਕਰੋ। Astro Ratan ਰਤਨ, ਪੂਜਾ ਜਾਂ ਉਪਾਅ ਨਹੀਂ ਵੇਚਦਾ। ਜੇ ਕਦੇ ਉਸ ਦੀ membership ਬਾਰੇ ਸੋਚੋ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਾਲਾ ਪੰਨਾ ਪੜ੍ਹੋ; ਉਸ ਵਿੱਚ ਮਿੰਟਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਕੋਈ ਖ਼ਰਚਾ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਕਰਜ਼ਾ ਚੱਲਦਿਆਂ ਹਰ ਨਵਾਂ ਖ਼ਰਚਾ, ਇਹ ਵੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਸਾਰਣੀ ਉੱਤੇ ਤੋਲੋ।
ਜਦੋਂ ਸ਼ਰਮ ਬਹੁਤ ਭਾਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇ
ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਸ਼ਰਮ ਕਈ ਵਾਰ ਰਾਤਾਂ ਦੀ ਨੀਂਦ, ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਖਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਈਆਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖ਼ਿਆਲ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਮੁਕਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅੱਜ ਹੀ Tele-MANAS ਨੂੰ 14416 ਉੱਤੇ ਫ਼ੋਨ ਕਰੋ; ਇਹ ਮੁਫ਼ਤ ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾ ਚੌਵੀ ਘੰਟੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਖ਼ਤਰਾ ਇਸੇ ਵੇਲੇ ਦਾ ਹੈ ਤਾਂ 112 ਉੱਤੇ ਫ਼ੋਨ ਕਰੋ। ਕਰਜ਼ੇ ਦਾ ਹੱਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੀ ਸਹੀ; ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਨ ਦਾ ਕੋਈ ਬਦਲ ਨਹੀਂ।
ਜਿਹੜਾ ਅੰਕੜਾ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੋਵੇ, ਦਰਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਲੁਕੇ ਡਰ ਨਾਲੋਂ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ
ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਨਜੋਤ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਮੁੱਕਿਆ ਨਹੀਂ। ਛੋਟੀ app ਵਾਲਾ ਬਕਾਇਆ ਖ਼ਤਮ ਹੋਇਆ, ਦੂਜੀ app ਦੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ card ਦਾ ਬਕਾਇਆ ਬੈਂਕ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਮਿੱਥੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਆਪ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਧਾਰ ਮਾਰਚ ਤੱਕ ਮੋੜ ਦੇਵੇਗਾ। ਹੇਠਲਾ ਦਰਾਜ਼ ਹੁਣ ਖ਼ਾਲੀ ਹੈ; ਲਿਫ਼ਾਫ਼ੇ ਇੱਕ file ਵਿੱਚ ਨੇ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਮੋਟੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ: ਹਿਸਾਬ। ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਹੁਣ ਅਣਜਾਣ ਨੰਬਰ ਤੋਂ ਫ਼ੋਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
Key takeaways
- ਪੂਰਾ ਨਕਸ਼ਾ ਡਰ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਹਰ ਕਰਜ਼ੇ ਦਾ ਬਕਾਇਆ, ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਕਿਸ਼ਤ ਅਤੇ ਤਰੀਕ ਇੱਕ ਥਾਂ।
- ਕ੍ਰਮ ਯਾਦ ਰੱਖੋ: ਜ਼ਰੂਰੀ ਖ਼ਰਚੇ, ਫਿਰ ਸਾਰੀਆਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਕਿਸ਼ਤਾਂ, ਫਿਰ ਵਾਧੂ ਪੈਸਾ ਇੱਕ ਕਰਜ਼ੇ ਉੱਤੇ।
- Avalanche ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਆਜ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾਂ, snowball ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਬਕਾਇਆ ਪਹਿਲਾਂ; ਜਿਹੜਾ ਨਿਭਾ ਸਕੋ ਉਹ ਚੁਣੋ।
- ਨਵੀਂ BNPL, instant loan app ਜਾਂ ਕਾਰਡ ਤੋਂ ਨਕਦੀ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਕਰਜ਼ਾ ਲਾਹੁਣਾ ਟੋਆ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਸ਼ਰਮ ਜਾਂ ਡਰ ਨੀਂਦ ਉਡਾ ਦੇਵੇ ਤਾਂ Tele-MANAS 14416 ਉੱਤੇ ਗੱਲ ਕਰੋ।
ਜਿਹੜਾ ਦੋਸਤ ਬੈਂਕ ਦੇ ਫ਼ੋਨ ਕੱਟਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਿਫ਼ਾਫ਼ੇ ਨਹੀਂ ਖੋਲ੍ਹਦਾ, ਉਸ ਲਈ ਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਹਿਸਾਬ ਤੱਕ ਦਾ ਰਾਹ।
ਆਪਣਾ ਕਰਜ਼ੇ ਵਾਲਾ ਨਕਸ਼ਾ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੇ ਮਨ ਦੀ ਉਲਝਣ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ Astro Ratan ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕੁੰਡਲੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਪੁੱਛੋ; ਉਪਾਅ ਵੇਚੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਗੇ।
