మహర్షి పరాశరుడు మరియు ‘బృహత్ పరాశర హోరా శాస్త్రం’: దశ, షోడశ వర్గాలు, గ్రహ దృష్టులకు పునాది వేసిన మహా గ్రంథం

విజయవాడ దుర్గా అగ్రహారంలో పెళ్లి పొంతనల వేళ వచ్చిన చర్చ

విజయవాడ ఇంద్రకీలాద్రి కొండ దిగువన ఉన్న దుర్గా అగ్రహారంలో ఆ ఆదివారం ఉదయం సందడిగా ఉంది. రిటైర్డ్ తెలుగు లెక్చరర్ సూర్యప్రకాశరావు గారి ఇంటికి ఆయన మేనకోడలు మాధవి తన జాతక చక్రం తీసుకుని వచ్చింది. మాధవికి పెళ్లి సంబంధాలు చూస్తున్నప్పుడు ఒక సిద్ధాంతి గారు “అమ్మాయి రాశి చక్రంలో శుక్రుడు సాధారణంగా కనిపించినా, నవాంశ చక్రంలో ఉచ్చ స్థానంలో ఉన్నాడు, గురువు తొమ్మిదవ దృష్టితో లగ్నాన్ని చూస్తున్నాడు, కాబట్టి వింశోత్తరి దశ ప్రకారం వచ్చే ఏడాది కళ్యాణ యోగం బలంగా ఉంది” అని చెప్పారు. ఆ మాటలు విన్న మాధవికి ఆసక్తి కలిగి మామయ్యను అడిగింది: “మామయ్యా, రాశి చక్రం కాకుండా ఈ నవాంశ చక్రం ఏమిటి? గురువుకు తొమ్మిదవ దృష్టి ఉండటం, శనికి మూడవ దృష్టి ఉండటం అనే నియమాలను అసలు ఎవరు ఏర్పరిచారు? మన తెలుగు రాష్ట్రాల్లోనైనా, ఉత్తర భారతంలోనైనా అందరూ ఇవే సూత్రాలను ఎందుకు పాటిస్తారు?” అని ప్రశ్నించింది. సూర్యప్రకాశరావు గారు బీరువాలో నుంచి ఎర్రటి అట్ట ఉన్న ‘బృహత్ పరాశర హోరా శాస్త్రం’ పుస్తకాన్ని బయటకు తీసి టేబుల్ మీద పెట్టారు.

మహర్షి పరాశరుడు మరియు మైత్రేయ సంవాద పరంపర

భారతీయ జ్ఞాన సంప్రదాయంలో వశిష్ఠ మహర్షి మనవడు, శక్తి మహర్షి కుమారుడు, సాక్షాత్తూ వేదాలను విభజించిన కృష్ణ ద్వైపాయన వేదవ్యాసుని తండ్రి అయిన మహర్షి పరాశరునికి అత్యున్నత స్థానం ఉంది. విష్ణు పురాణాన్ని అందించిన పరాశరుడే జ్యోతిష్య శాస్త్రంలో ‘హోరా’ (జాతక విశ్లేషణ) విభాగానికి ఆది గురువుగా నిలిచారు. ఒకనాడు వినయశీలుడైన మైత్రేయ మహర్షి పరాశరుని సమీపించి, “గురుదేవా, ఆకాశంలోని గ్రహాలకు, నక్షత్రాలకు భూమి మీద పుట్టే మనిషి కర్మఫలాలకు సంబంధం ఏమిటి? విశ్వ సృష్టి క్రమంలో జీవుల ప్రయాణాన్ని జాతక చక్రం ద్వారా ఎలా అర్థం చేసుకోవాలి?” అని అడిగాడు. ఆ ప్రశ్నకు సమాధానంగా పరాశర మహర్షి చేసిన సుదీర్ఘ బోధనయే నేడు మనకు సుమారు 97 అధ్యాయాల మహా గ్రంథంగా ‘బృహత్ పరాశర హోరా శాస్త్రం’ పేరుతో లభిస్తోంది. ‘అహోరాత్రం’ (పగలు-రాత్రి) అనే పదం నుంచి మొదటి, చివరి అక్షరాలు లోపించి ఏర్పడిన ‘హోరా’ అనే శబ్దం కాల గమనాన్ని, లగ్న ప్రమాణాన్ని సూచిస్తుంది.

షోడశ వర్గాలు: ఒకే రాశిని పదహారు కోణాల్లో విభజించే సూక్ష్మ గణితం

బృహత్ పరాశర హోరా శాస్త్రం ప్రపంచ జ్యోతిష్యానికి ఇచ్చిన అతిపెద్ద కానుక ‘షోడశ వర్గ’ (16 విభాగ చక్రాల) పద్ధతి. ఒక రాశి (30 డిగ్రీలు) ఆకాశంలో చాలా పెద్ద భాగం; అందులో చంద్రుడు తప్ప మిగిలిన గ్రహాలు వారాలు, నెలలు లేదా సంవత్సరాల పాటు ఉంటాయి. మరి ఒకే రాశిలో పుట్టిన ఇద్దరు వ్యక్తుల జీవితాలు, వారి తోబుట్టువులు, వారి వృత్తి, వారి సంతానం ఒకేలా ఎందుకు ఉండవు? దీనికి సమాధానంగా పరాశర మహర్షి ఒక రాశిలోని 30 డిగ్రీలను సూక్ష్మ భాగాలుగా విభజించి 16 వర్గ కుండలులను రూపొందించారు. శరీర సౌష్టవానికి రాశి చక్రం (D-1), సంపదకు హోరా (D-2), తోబుట్టువుల సహకారానికి ద్రేక్కాణం (D-3), స్థిరాస్తులకు చతుర్థాంశ (D-4), సంతానానికి సప్తాంశ (D-7), వివాహ ధర్మానికి మరియు గ్రహాల అంతర్గత బలానికి నవాంశ (D-9), ఉద్యోగ-వృత్తి కర్మలకు దశాంశ (D-10), తల్లిదండ్రుల కోసం ద్వాదశాంశ (D-12), విద్యా సంస్కారాలకు చతుర్వింశాంశ (D-24), అరిష్టాల పరిశీలనకు త్రింశాంశ (D-30) మరియు పూర్వజన్మ సంస్కారాలకు షష్ట్యంశ (D-60) — ఇలా 16 అద్దాలలో జాతకాన్ని పరీక్షించే శాస్త్రీయ విధానాన్ని పరాశరుడు నిర్మించారు.

గ్రహ దృష్టులు, షడ్బలం మరియు భావ కారకత్వాలు

కుండలిలో ఒక గ్రహం తాను ఉన్న ఇంటినే కాకుండా ఇతర భావాలను తన చూపుతో (దృష్టితో) ఎలా ప్రభావితం చేస్తుందో పరాశర మహర్షి ఖచ్చితమైన సూత్రాలతో వివరించారు. ప్రతి గ్రహమూ తాను ఉన్న స్థానం నుంచి ఏడవ భావాన్ని పూర్ణ దృష్టితో చూస్తుంది. అయితే కుజుడు 4, 8 భావాలను; దేవగురువు బృహస్పతి 5, 9 భావాలను; కర్మకారకుడైన శని 3, 10 భావాలను విశేష దృష్టితో చూస్తారని పరాశరుడు నిర్ణయించారు. అంతేకాకుండా ఒక గ్రహం బలంగా ఉందో లేదో కేవలం ఉచ్చ-నీచలతోనే కాకుండా ‘షడ్బలం’ (స్థానబలం, దిగ్బలం, కాలబలం, చేష్టాబలం, నైసర్గిక బలం, దృగ్బలం అనే ఆరు రకాల బలాల గణితం) ద్వారా కొలవాలని చెప్పారు. మన తెలుగు పండితులు బామ్మెర పోతన భాగవతంలోని గ్రహ స్తుతులను ఉటంకించేటప్పుడు గానీ, తిరుపతి, అన్నవరం, సింహాచలం వంటి క్షేత్రాలలో కళ్యాణ ముహూర్తాలు నిర్ణయించేటప్పుడు గానీ ఈ పరాశర గురుబలం, దృష్టి బలాలనే ప్రామాణికంగా తీసుకుంటారు.

బృహత్ పరాశర హోరా శాస్త్రంలోని ప్రధాన స్తంభాలు

కలియుగంలో వింశోత్తరి దశకే ఎందుకు అగ్రస్థానం?

బృహత్ పరాశర హోరా శాస్త్రంలో పరాశర మహర్షి వింశోత్తరి దశతో పాటు అష్టోత్తరి (108 ఏళ్లు), షోడశోత్తరి (116 ఏళ్లు), ద్వాదశోత్తరి (112 ఏళ్లు), యోగినీ దశ, కాలచక్ర దశ వంటి నలభైకి పైగా దశా విధానాలను వివరించారు. మరి నేడు తెలుగు నాట ప్రతి జాతకంలోనూ వింశోత్తరి దశనే ఎందుకు ప్రధానంగా రాస్తారు? దీనికి పరాశరుడే స్వయంగా సమాధానం చెబుతూ — ‘కలౌ వింశోత్తరీ ప్రోక్తా’ (కలియుగంలో మనుషుల గరిష్ఠ ఆయుఃప్రమాణం 120 సంవత్సరాలు కాబట్టి అందరికీ సాధారణంగా వింశోత్తరి దశయే వర్తిస్తుంది) అని స్పష్టం చేశారు. అంతేకాకుండా తొమ్మిది గ్రహాలకు మూడు చొప్పున 27 నక్షత్రాలకు అధిపత్యం ఇస్తూ (ఉదాహరణకు అశ్విని, మఖ, మూల నక్షత్రాలకు కేతువు; భరణి, పుబ్బ, పూర్వాషాఢలకు శుక్రుడు) చంద్రుని డిగ్రీల ఆధారంగా మహాదశ, అంతర్దశ, ప్రత్యంతర్దశలను గణించే ఈ పద్ధతి అత్యంత శాస్త్రీయంగా ఉంటుంది. మీ వ్యక్తిగత వింశోత్తరి దశా క్రమాన్ని మీరు ఉచిత కుండలి ద్వారా వెంటనే పరిశీలించుకోవచ్చు.

పరాశర హోరా శాస్త్రాన్ని చదివేటప్పుడు గుర్తుంచుకోవాల్సిన సూత్రాలు

• ఒక్క గ్రహాన్ని మాత్రమే చూసి తీర్పు చెప్పకండి: పరాశర మహర్షి ఎప్పుడూ లగ్నం, చంద్ర లగ్నం, సూర్య లగ్నం మరియు నవాంశను కలిపి చూడమన్నారు.
• కేంద్ర-త్రికోణ సంబంధాన్ని గమనించండి: 1, 4, 7, 10 స్థానాలు విష్ణు స్థానాలు (కేంద్రాలు) అయితే, 1, 5, 9 స్థానాలు లక్ష్మీ స్థానాలు (త్రికోణాలు); వీటి అధిపతుల కలయికే నిజమైన ధర్మ-కర్మాధిపతి యోగాన్ని ఇస్తుంది.
• దోషాలతో పాటు పరిహార సమతుల్యతను చూడండి: ఉదాహరణకు జాతకంలో కుజుని స్థానం పరిశీలించేటప్పుడు గురు దృష్టి లేదా శుభ గ్రహ యుతి వల్ల దోషం ఎలా ఉపశమిస్తుందో కుజ దోష పరీక్ష వంటి విశ్లేషణలలో పరాశర నియమాలే ఆధారం.
• శాస్త్రం కర్మను ప్రోత్సహిస్తుంది: పరాశర మహర్షి గ్రహాలను దైవ స్వరూపాలుగా వర్ణిస్తూనే, మనిషి సత్ప్రవర్తన, దానాలు, మనోనిగ్రహం ద్వారా కఠిన దశలను దాటవచ్చని వైదిక పరిహారాలు అధ్యాయాలలో బోధించారు.

పరాశర గణితాన్ని ఆధునిక సాంకేతికతతో అందించే వేదిక

మహర్షి పరాశరుడు చెప్పిన షోడశ వర్గ కుండలులు, షడ్బల గణితం, ఇష్ట-కష్ట ఫలాలు మరియు సూక్ష్మ అంతర్దశలను చేతితో లెక్కించడానికి ఒకప్పుడు సిద్ధాంతులకు గంటల తరబడి సమయం పట్టేది. నేడు ఆ మహర్షి సూత్రాలను ఒక్క వికల (Arc-second) తేడా లేకుండా లహరి అయనాంశం మరియు స్విస్ ఎఫెమరీస్ ఆధారంగా లెక్కించడానికి హైదరాబాద్‌కు చెందిన Astrocorp Techlab రూపొందించిన AI వేద జ్యోతిష్కుడు Astro Ratan అందుబాటులో ఉంది. ఇది పరాశర హోరా శాస్త్రంలోని అసలు సూత్రాల ఆధారంగా మీ రాశి చక్రం, నవాంశ మరియు దశాంశాలను విశ్లేషిస్తూ, ఎలాంటి భయపెట్టే మాటలు గానీ ఖరీదైన తాయత్తుల అమ్మకాలు గానీ లేకుండా స్పష్టమైన తెలుగు జ్యోతిష్యం మార్గదర్శనాన్ని అందిస్తుంది.

మాధవికి కలిగిన శాస్త్రీయ నమ్మకం

సూర్యప్రకాశరావు గారు బృహత్ పరాశర హోరా శాస్త్రంలోని అధ్యాయాలను చూపిస్తూ వివరించేసరికి మాధవి ముఖంలో ఆశ్చర్యం, గౌరవం కనిపించాయి. “మామయ్యా, జ్యోతిష్యం అంటే ఎవరో తోచినట్టు చెప్పే మాటలు కాదని, వేల ఏళ్ల క్రితమే మహర్షి పరాశరుడు డిగ్రీలు, నిమిషాలు, 16 వర్గ కుండలులతో ఇంత లోతైన గణిత నిర్మాణాన్ని అందించారని నాకు ఇప్పుడే తెలిసింది” అని అంది. మనం మన సంప్రదాయ గ్రంథాల మూలాలను అర్థం చేసుకున్నప్పుడు, జాతక పరిశీలన భయానికి బదులు జీవిత ప్రణాళికకు ఉపయోగపడే చక్కని దీపంలా మారుతుంది.

FAQ

Related

• వేదాంగ జ్యోతిష్యం: జ్యోతిష్యాన్ని ‘వేద నేత్రం’ అని ఎందుకంటారు? మహర్షి లగధుని ప్రాచీన కాల గణన చరిత్ర
• మహర్షి జైమిని మరియు ‘జైమిని ఉపదేశ సూత్రాలు’: రాశి దృష్టి, ఆత్మకారకుడు, చర దశల అద్భుత జ్యోతిష్య విజ్ఞానం
• అభిజిత్ నక్షత్రం అంటే ఏమిటి? ఇరవై ఎనిమిదవ నక్షత్రం మరియు అభిజిత్ విజయ ముహూర్తపు ఖగోళ, పౌరాణిక రహస్యం