భారతీయ జ్యోతిష్య చరిత్ర, ప్రాచీన గ్రంథాలు మరియు తెలుగు పుణ్యక్షేత్రాలుకోస్తాంధ్ర తెలుగు

చతుర్థాంశ (D-4) మరియు షోడశాంశ (D-16) కుండలి: గృహ-భూమి ఆస్తులను, వాహన మరియు మానసిక సుఖాన్ని ఎలా విశ్లేషిస్తారు?

పేరుకు పెద్ద బంగ్లా, ఖరీదైన కారు ఉన్నా లోపల ప్రశాంతత ఎందుకు ఉండదు? బయటి స్థిరాస్తులకూ, గుండె లోపలి సంతోషానికీ మధ్య ఉన్న తేడాను చూపే పరాశర మహర్షి సూక్ష్మ జ్యోతిష్య దృష్టి.

2026-10-20 6 min · 1,420 words

Direct answer

వేద జ్యోతిష్యంలో నాలుగవ భావానికి (సుఖ స్థానానికి) సంబంధించిన రెండు వేర్వేరు కోణాలను పరిశీలించడానికి రెండు ప్రత్యేక వర్గ కుండలులు ఉన్నాయి. మొదటిది ‘చతుర్థాంశ లేదా తుర్యాంశ’ (D-4) — ఇది ఒక రాశిని నాలుగు భాగాలుగా (ఒక్కో భాగం 7 డిగ్రీల 30 నిమిషాలు) విభజించి ఇల్లు, భూమి, స్థిరాస్తులు మరియు నివాస మార్పులను చూపుతుంది. రెండవది ‘షోడశాంశ లేదా కళాంశ’ (D-16) — ఇది రాశిని పదహారు భాగాలుగా (ఒక్కో భాగం 1 డిగ్రీ 52 నిమిషాల 30 సెకన్లు) విభజించి వాహన సుఖం, భౌతిక సౌకర్యాలు మరియు అంతరంగ మానసిక ఆనందాన్ని వివరిస్తుంది.

విశాఖపట్నం రుషికొండ తీరాన చలపతిరావు గారి అంతరంగ ప్రశ్న

విశాఖపట్నం ఎం.వి.పి కాలనీలో నివసించే ముప్పై ఎనిమిదేళ్ల మెరైన్ ఇంజనీర్ చలపతిరావుకు రుషికొండ దగ్గర ఒక అందమైన అపార్ట్‌మెంట్, మధురవాడలో రెండు స్థలాలు, గ్యారేజీలో ఇరవై ఐదు లక్షల రూపాయల కొత్త కారు ఉన్నాయి. అయినా సరే, సెలవు రోజుల్లో ఇంటికి వచ్చినప్పుడు ఆయన మనసులో ఏదో తెలియని వెలితి, నిద్ర పట్టని అసంతృప్తి వెంటాడుతుండేవి. అదే సమయంలో అనకాపల్లి దగ్గర ఒక చిన్న పెంకుటింట్లో సాధారణ స్కూటర్ మీద తిరిగే ఆయన పెదనాన్న కొడుకు సూర్యనారాయణ మాత్రం ఎప్పుడూ కడుపుబ్బ నవ్వుతూ, కుటుంబంతో ప్రశాంతంగా కనిపించేవాడు. ఒక శనివారం సాయంత్రం సింహాచలం దేవస్థానం సమీపంలో ఉండే జ్యోతిష్య విద్వాంసులు కామేశ్వరరావు గారిని కలిసిన చలపతిరావు, “గురువుగారూ, నా జాతకంలో చతుర్థ భావం బాగుందని అందరూ చెప్పారు, ఆస్తులు కూడా కొన్నాను. కానీ ఆ ఇంట్లో కూర్చుంటే నాకు మనశ్శాంతి ఎందుకు దొరకడం లేదు?” అని అడిగాడు. కామేశ్వరరావు గారు చిరునవ్వుతో, “చలపతీ, వేద జ్యోతిష్యంలో ‘ఆస్తి కలిగి ఉండటం’ వేరు, ‘ఆ ఆస్తి ద్వారా సుఖాన్ని అనుభవించడం’ వేరు. మొదటి దాన్ని చతుర్థాంశ (D-4) చూపితే, రెండవ దాన్ని షోడశాంశ (D-16) చూపుతుంది” అని వివరించడం మొదలుపెట్టారు.

చతుర్థ భావపు రెండు ముఖాలు: బయటి స్థిరాస్తి మరియు లోపలి సంతోషం

జన్మ కుండలి (D-1) లో నాలుగవ భావాన్ని ‘సుఖ స్థానం’ లేదా ‘మాతృ-గృహ-వాహన స్థానం’ అంటారు. కానీ ఆ ఒక్క గడిలోనే తల్లి, ఇల్లు, పొలాలు, వాహనాలు, విద్యా పునాది మరియు మన హృదయ ప్రశాంతత — ఇన్ని అంశాలు ఇమిడి ఉంటాయి. ఒక వ్యక్తికి వంద ఎకరాల భూమి ఉండవచ్చు కానీ గుండె నిండా ఆందోళన ఉండవచ్చు; మరొకరికి అద్దె ఇల్లే అయినా ఇంట్లో అడుగుపెట్టగానే స్వర్గంలాంటి ఆనందం దొరకవచ్చు. ఈ సూక్ష్మమైన తేడాను విడదీసి చూడటానికే మహర్షి పరాశరుడు బృహత్ పరాశర హోరా శాస్త్రంలో నాలుగవ భావానికి రెండు వేర్వేరు వర్గ చక్రాలను కేటాయించాడు. అందులో మొదటిది భౌతికమైన ఆశ్రయాన్ని, భూమిని, గృహాన్ని చూపే ‘చతుర్థాంశ కుండలి (D-4)’; రెండవది మన వాహన సౌకర్యాన్ని, భోగాన్ని మరియు చంద్ర-శుక్రుల కళలతో కూడిన మానసిక తృప్తిని చూపే ‘షోడశాంశ కుండలి (D-16)’.

చతుర్థాంశ లేదా తుర్యాంశ (D-4): గృహం, భూమి మరియు నివాస యోగం

చతుర్థాంశ కుండలిని సంస్కృతంలో ‘తుర్యాంశ’ లేదా ‘పాదాంశ’ అని కూడా పిలుస్తారు. ఒక రాశిలోని 30 డిగ్రీలను నాలుగు సమాన భాగాలుగా విభజిస్తే ఒక్కో భాగానికి 7 డిగ్రీల 30 నిమిషాల (7°30') పరిధి వస్తుంది. దీని గణన పద్ధతి చాలా ఆసక్తికరంగా ఉంటుంది — ఇది రాశి చక్రంలోని నాలుగు కేంద్ర స్థానాల (1, 4, 7, 10) సూత్రం మీద ఆధారపడి నడుస్తుంది. ఏ రాశిలో ఉన్న గ్రహానికైనా సరే: మొదటి భాగం (0° నుంచి 7°30' వరకు) అదే రాశిలో ఉంటుంది; రెండవ భాగం (7°30' నుంచి 15°00' వరకు) ఆ రాశికి నాలుగవ రాశిలో పడుతుంది; మూడవ భాగం (15°00' నుంచి 22°30' వరకు) ఆ రాశికి ఏడవ రాశిలో పడుతుంది; నాలుగవ భాగం (22°30' నుంచి 30°00' వరకు) ఆ రాశికి పదవ రాశిలో పడుతుంది. ఈ నాలుగు భాగాలకు బ్రహ్మ మానస పుత్రులైన ‘సనక, సనందన, సనాతన, సనత్కుమారులు’ అధిదేవతలుగా ఉంటారు. D-4 కుండలిలో లగ్నాధిపతి, చతుర్థాధిపతి మరియు భూమి కారకుడైన కుజుడు (అంగారకుడు) బలంగా ఉంటే జాతకుడికి సొంత ఇల్లు, వ్యవసాయ భూమి లేదా స్థిరాస్తులు సులభంగా సమకూరుతాయి. అంతేకాకుండా, ఒక వ్యక్తి తన సొంత ఊరిలో (ఉదాహరణకు కాకినాడ లేదా ఏలూరులో) స్థిరపడతాడా లేక ఉద్యోగ రీత్యా విదేశాలకు వెళ్లి నివాసం ఏర్పరుచుకుంటాడా అనే విషయాన్ని D-4 లోని చర రాశుల మరియు ద్వాదశ భావ ప్రభావం ద్వారా ఖచ్చితంగా తెలుసుకోవచ్చు.

షోడశాంశ లేదా కళాంశ (D-16): వాహన సుఖం మరియు అంతరంగ ఆనందం

షోడశాంశ కుండలి (D-16) అనేది షోడశ వర్గాలలో అత్యంత సున్నితమైన మానసిక మరియు భోగ దర్పణం. చంద్రునికి పదహారు కళలు ఉన్నట్లే, మనిషి అనుభవించే సంపూర్ణ సుఖానికి పదహారు కళలు ఉంటాయని శాస్త్రం చెబుతుంది; అందుకే దీనికి ‘కళాంశ’ అని పేరు. ఇందులో 30 డిగ్రీల రాశిని పదహారు సమాన భాగాలుగా విభజిస్తారు — ఒక్కో భాగం కేవలం 1 డిగ్రీ 52 నిమిషాల 30 సెకన్లు (1°52'30") మాత్రమే ఉంటుంది! పరాశర గణన ప్రకారం: గ్రహం చర రాశిలో (మేషం, కర్కాటకం, తుల, మకరం) ఉంటే షోడశాంశ గణన మేష రాశి నుంచి వరుసగా మొదలవుతుంది; స్థిర రాశిలో (వృషభం, సింహం, వృశ్చికం, కుంభం) ఉంటే సింహ రాశి నుంచి మొదలవుతుంది; ద్విస్వభావ రాశిలో (మిథునం, కన్య, ధనుస్సు, మీనం) ఉంటే ధనుస్సు రాశి నుంచి మొదలవుతుంది (అంటే ధర్మ త్రికోణాలైన 1, 5, 9 రాశుల నుంచి ఆరంభమవుతుంది). ఈ పదహారు భాగాలకు ‘బ్రహ్మ, విష్ణు, శివ, సూర్య’ దేవతలు నాలుగు ఆవృతాలుగా అధిపతులు. షోడశాంశకు ప్రధాన కారక గ్రహాలు రెండు: వాహనాలకు, భౌతిక సౌకర్యాలకు, కళాత్మక ఆనందానికి ‘శుక్రుడు’; మనశ్శాంతికి, భావోద్వేగ సమతుల్యతకు ‘చంద్రుడు’. D-16 లో శుక్రుడు, చంద్రుడు మరియు చతుర్థాధిపతి శుభ స్థానాలలో ఉంటే, ఆ వ్యక్తి చిన్న కారు కొన్నా సరే అది ఎప్పుడూ రిపేర్లు రాకుండా సురక్షితమైన ప్రయాణాన్ని ఇస్తుంది; చిన్న ఇంట్లో ఉన్నా సరే గుండె నిండా సంతృప్తి ఉంటుంది.

చతుర్థాంశ (D-4) మరియు షోడశాంశ (D-16): సమగ్ర జ్యోతిష్య పోలిక

విశ్లేషణ ప్రమాణం	చతుర్థాంశ / తుర్యాంశ (D-4)	షోడశాంశ / కళాంశ (D-16)
రాశి విభజన మరియు పరిధి	ఒక రాశిలో 4 సమాన భాగాలు (ఒక్కో భాగం 7°30')	ఒక రాశిలో 16 సమాన భాగాలు (ఒక్కో భాగం 1°52'30")
గణన ప్రారంభ సూత్రం	ఆ రాశి నుంచే 1, 4, 7, 10 (కేంద్ర) రాశులలో వరుసగా	చర రాశులకు మేషం, స్థిర రాశులకు సింహం, ద్విస్వభావ రాశులకు ధనుస్సు నుంచి
అధిదేవతలు	సనక, సనందన, సనాతన, సనత్కుమారులు	బ్రహ్మ, విష్ణు, శివ, సూర్యుడు (నాలుగు ఆవృతాలుగా)
ప్రధాన కారక గ్రహాలు	కుజుడు (భూమి), శని (నిర్మాణం), బుధ-గురువులు	శుక్రుడు (వాహన-భోగ సుఖం) మరియు చంద్రుడు (మనశ్శాంతి)
జీవితంలో చూపే అసలు ఫలితం	సొంత ఇల్లు, భూమి, స్థిరాస్తుల నిల్వ, నివాస స్థిరత్వం	వాహన సౌఖ్యం, ప్రమాద రక్షణ, ఆస్తులను అనుభవించే మానసిక సంతోషం

ఆస్తులు ఉన్నా సుఖం లేకపోవడం, తక్కువ ఆస్తిలోనే ఎక్కువ ఆనందం దొరకడం ఎలా జరుగుతుంది?

కామేశ్వరరావు గారు చలపతిరావుకు ఈ రెండు చక్రాల సమన్వయాన్ని చాలా సులభంగా వివరించారు. ఒక వ్యక్తి జాతకంలో చతుర్థాంశ (D-4) చాలా బలంగా ఉండి, అందులో కుజుడు, శని, చతుర్థాధిపతి ఉచ్చ లేదా స్వక్షేత్రాలలో ఉంటే — అతనికి భూములు, ఇళ్లు, ఆస్తులు పుష్కలంగా సమకూరుతాయి. కానీ అదే వ్యక్తి యొక్క షోడశాంశ (D-16) లో లగ్నం లేదా చతుర్థ భావం రాహు-కేతు, శని, కుజులచే పీడించబడి, చంద్ర-శుక్రులు బలహీనంగా ఉంటే — ఆ వ్యక్తి ఇల్లు కట్టినా అందులో ఉండటానికి సమయం దొరకదు, లేదా ఖరీదైన వాహనం కొన్నా తరచూ మరమ్మతులు, మానసిక ఒత్తిడి ఎదురవుతాయి. దీనికి విరుద్ధంగా, D-4 సాధారణంగా ఉన్నా D-16 లో చంద్రుడు, శుక్రుడు, గురువు కేంద్ర-త్రికోణాలలో ప్రకాశిస్తుంటే, ఆ వ్యక్తి సాధారణ నివాసంలో ఉన్నప్పటికీ రాజభోగంతో సమానమైన మానసిక ప్రశాంతతను, కుటుంబ ఆనందాన్ని అనుభవిస్తాడు. మీ కుండలిలో గ్రహాల డిగ్రీలను ఉచిత కుండలి లో చూసుకుని, ఏ దశలో గృహ-వాహన యోగాలు కలుగుతాయో గోచార ఫలితాలు ద్వారా తెలుసుకోవచ్చు.

గృహ, వాహన మరియు మానసిక సుఖం కోసం 4 ఆచరణాత్మక జ్యోతిష్య సూచనలు

ఆస్తి కొనే ముందు D-4 పరిశీలన: భూమి లేదా ఫ్లాట్ కొనుగోలు చేసేటప్పుడు D-4 చతుర్థాధిపతి మరియు కుజుని అంతర్దశ-గోచార అనుకూలతను చూసుకుంటే న్యాయపరమైన చిక్కులు లేని స్థిరాస్తి లభిస్తుంది.
వాహన కొనుగోలులో D-16 మరియు శుక్ర బలం: వాహనం కొనేటప్పుడు D-16 లో చతుర్థ, అష్టమ భావాలను పరిశీలించి, మంచి తారాబలం మరియు చంద్రబలం ఉన్న రోజున వాహనాన్ని ఇంటికి తెచ్చుకోవాలి.
జన్మ సమయ సవరణ (బర్త్ టైమ్ రెక్టిఫికేషన్): షోడశాంశ (D-16) లగ్నం ప్రతి ఏడున్నర నిమిషాలకు మారుతుంది కాబట్టి, గతంలో మీరు ఇల్లు లేదా వాహనం కొన్న తేదీల ఆధారంగా నిపుణులైన సిద్ధాంతితో లగ్న డిగ్రీలను సరిచూసుకోవాలి.
ఇంటి వాతావరణంలో సాత్వికత: D-16 లో చంద్రుడు లేదా శుక్రుడు బలహీనంగా ఉన్నప్పుడు ఇంట్లో అనవసర వాదనలు తగ్గించి, తల్లిని గౌరవించడం, శుక్రవారం లక్ష్మీ ఆరాధన చేయడం వంటి వైదిక పరిహారాలు మనశ్శాంతిని పెంచుతాయి.

పరాశర మహర్షి చూపిన సుఖ రహస్యం

చతుర్థాంశ కుండలి మీ తల మీద ఉండే పైకప్పును చూపితే, షోడశాంశ కుండలి ఆ పైకప్పు కింద మీ గుండెలో ఉండే నిమ్మళమైన నిద్రను చూపుతుంది.

విశాఖపట్నంలో చలపతిరావు గారి జీవనశైలిలో వచ్చిన మార్పు

కామేశ్వరరావు గారి విశ్లేషణలో చలపతిరావు చతుర్థాంశ (D-4) లో కుజుడు స్వక్షేత్రంలో ఉండటం వల్ల ఆస్తులు బాగా వచ్చాయని, కానీ షోడశాంశ (D-16) లో చంద్రుడు శనితో కలిసి ఉండటం వల్ల పని భారం, అతిగా ఆలోచించే స్వభావమే ఆయన అసంతృప్తికి కారణమని బయటపడింది. రాబోయే శుక్ర అంతర్దశలో D-16 లో ఉచ్చ స్థితిలో ఉన్న శుక్రుడు ఆ మానసిక అలసటను తొలగిస్తాడని, వారాంతాల్లో ఆఫీసు లాప్‌టాప్ పక్కన పెట్టి కుటుంబంతో రుషికొండ సముద్ర తీరాన గడపమని గురువుగారు సలహా ఇచ్చారు. ఆ చిన్న మార్పుతోనే చలపతిరావుకు తన సొంత ఇల్లు నిజమైన ఆనంద నిలయంగా మారింది. మీరు కూడా మీ జాతకంలోని చతుర్థాంశ, షోడశాంశ చక్రాల విశ్లేషణ, గృహ-వాహన ముహూర్తాల కోసం నేటి పంచాంగం, ఏలినాటి శని రిపోర్ట్ మరియు Astro Ratan లోని తెలుగు జ్యోతిష్యం మార్గదర్శనాన్ని ఉపయోగించుకోవచ్చు.

Key takeaways

రాశి కుండలిలో నాలుగవ భావం బాహ్య వాతావరణాన్ని చూపితే, చతుర్థాంశ (D-4) మీ పేరు మీద నిలిచే భూమి, ఇల్లు, స్థిరాస్తుల పునాదిని చూపుతుంది.
చతుర్థాంశ (D-4) లో ప్రతి 7°30' భాగం ఆ రాశి నుంచి 1, 4, 7, 10 (కేంద్ర) రాశులలో పడుతుంది; దీనికి సనక, సనందన, సనాతన, సనత్కుమారులు అధిదేవతలు.
షోడశాంశ (D-16) ను ‘కళాంశ’ అని కూడా పిలుస్తారు; ఇందులో ఒక్కో భాగం 1°52'30" ఉండి చర రాశులకు మేషం నుంచి, స్థిర రాశులకు సింహం నుంచి, ద్విస్వభావ రాశులకు ధనుస్సు నుంచి మొదలవుతుంది.
D-4 బలంగా ఉండి D-16 బలహీనంగా ఉంటే మనిషికి ఆస్తులు ఉన్నా వాటిని అనుభవించే తీరిక, మనశ్శాంతి తక్కువగా ఉంటాయి; రెండూ బలంగా ఉన్నప్పుడే నిజమైన సుఖం లభిస్తుంది.

ఆస్తులు ఉండటం వేరు, మనశ్శాంతితో అనుభవించడం వేరు — చతుర్థాంశ (D-4) మరియు షోడశాంశ (D-16) రహస్యాన్ని మీ మిత్రులతో పంచుకోండి.

మీ జాతకంలో చతుర్థాంశ (D-4) మరియు షోడశాంశ (D-16) వర్గ చక్రాల ప్రకారం గృహ, భూమి, వాహన యోగాలు ఎలా ఉన్నాయో Astro Ratan తో తెలుగులో తెలుసుకోండి.

Astro Ratan WhatsApp

FAQ

చతుర్థాంశ (D-4) కుండలిలో కేంద్ర రాశులైన 1, 4, 7, 10 స్థానాల నుంచే గణన ఎందుకు జరుగుతుంది?

వేద జ్యోతిష్యంలో నాలుగు కేంద్ర స్థానాలు (1, 4, 7, 10) విష్ణు స్థానాలుగా మరియు భవనానికి నాలుగు స్తంభాలుగా పరిగణించబడతాయి. ఇల్లు, భూమి మరియు స్థిరాస్తి అనేవి జీవితానికి స్థిరమైన పునాదిని ఇస్తాయి కాబట్టి, మహర్షి పరాశరుడు 30 డిగ్రీల రాశిలోని నాలుగు 7°30' భాగాలను ఆ రాశి నుంచి వరుసగా నాలుగు కేంద్ర రాశులలోకే కేటాయించాడు.

షోడశాంశ (D-16) కుండలిని ‘కళాంశ’ అని ఎందుకు పిలుస్తారు మరియు ఇందులో చంద్ర-శుక్రుల పాత్ర ఏమిటి?

అమావాస్య నుంచి పౌర్ణమి వరకు చంద్రుడు పదహారు కళలతో పూర్ణత్వాన్ని పొందినట్లే, మానవ జీవితంలో సుఖం మరియు సంతృప్తి పదహారు స్థాయిలలో వికసిస్తాయి. అందుకే D-16 ను కళాంశ అంటారు. ఇందులో శుక్రుడు వాహనాలు, ఆభరణాలు, గృహోపకరణాల భౌతిక సౌకర్యాన్ని ఇస్తే, చంద్రుడు వాటిని ఆస్వాదించగల నిర్మలమైన మనస్సును ప్రసాదిస్తాడు.

వాహన ప్రమాదాల భయం లేదా తరచూ కారు రిపేర్లు రావడం షోడశాంశ (D-16) లో ఎలా కనిపిస్తుంది?

షోడశాంశ (D-16) చక్రంలో నాలుగవ భావాధిపతి లేదా వాహన కారకుడైన శుక్రుడు ఆరు, ఎనిమిది, పన్నెండు భావాలలో ఉండి కుజ, రాహు, శని గ్రహాల చేత తీవ్రంగా పీడించబడినప్పుడు వాహనాల వల్ల తరచూ ఖర్చులు, మరమ్మతులు లేదా ప్రయాణాలలో ఆటంకాలు ఎదురవుతాయి; అటువంటి వారు వాహనం నడిపేటప్పుడు రెట్టింపు జాగ్రత్త వహించాలి.

ఒక వ్యక్తి సొంత ఊరిలో ఉంటాడా లేక విదేశాల్లో ఇల్లు కట్టుకుంటాడా అనేది D-4 ద్వారా తెలుస్తుందా?

తప్పకుండా తెలుస్తుంది. చతుర్థాంశ (D-4) కుండలిలో లగ్నాధిపతి మరియు చతుర్థాధిపతి చర రాశులలో (మేషం, కర్కాటకం, తుల, మకరం) ఉండి తొమ్మిది లేదా పన్నెండవ భావాలతో గానీ, రాహు-చంద్రులతో గానీ సంబంధం కలిగి ఉంటే, ఆ జాతకుడు తన జన్మస్థలానికి దూరంగా మరో నగరంలో లేదా విదేశాలలో సొంత నివాసాన్ని ఏర్పరుచుకుంటాడు.