కోస్తాంధ్ర తెలుగు
ఇరవై ఏడు నక్షత్రాలు, నవగ్రహాలు మరియు తారామండల రహస్యాలుకోస్తాంధ్ర తెలుగు

జన్మ నక్షత్రం మరియు నామాక్షరాల రహస్యం: 108 నక్షత్ర పాదాలకు అక్షరాలు ఎలా ఏర్పడ్డాయి?

బారసాలలో బియ్యం పళ్లెంపై రాసే జన్మ నామానికీ, పాఠశాలలో పిలిచే వ్యవహార నామానికీ తేడా ఏమిటి? ఇరవై ఏడు నక్షత్రాల నూట ఎనిమిది పాదాలను అక్షరమాల ధ్వని తరంగాలతో ముడిపెట్టిన వైదిక విజ్ఞానం.

2026-10-20 6 min · 1,425 words

Direct answer

వేద జ్యోతిష్యంలో భచక్రంలోని 27 నక్షత్రాలను ఒక్కొక్కటి నాలుగు పాదాల చొప్పున మొత్తం 108 నక్షత్ర పాదాలుగా (చరణాలుగా) విభజించారు. సంస్కృత మరియు తెలుగు వర్ణమాలలోని స్వర-వ్యంజన ధ్వని తరంగాల ఆధారంగా ఈ 108 పాదాలకు నిర్దిష్ట అక్షరాలను (ఉదాహరణకు అశ్వినికి చు, చే, చో, ల) కేటాయించారు; వీటినే నామాక్షరాలు లేదా అవకహడా చక్ర అక్షరాలు అంటారు. బారసాలలో ఈ అక్షరంతో జన్మ నామం (రహస్య లేదా సంకల్ప నామం) పెట్టినా, రోజువారీ జీవితంలో పిలుచుకోవడానికి నచ్చిన అర్థవంతమైన వ్యవహార నామాన్ని పెట్టుకోవడం పూర్తిగా శాస్త్ర సమ్మతమే.

తిరుపతి భవానీ నగర్‌లో బారసాల వేడుకలో మొదలైన సందేహం

తిరుపతి భవానీ నగర్‌లోని ఆ ఇంట్లో తమ తొలి మనవడి ఇరవై ఒకటవ రోజు బారసాల (నామకరణ మహోత్సవం) సందడిగా జరుగుతోంది. అరవై ఏళ్ల రాజ్యలక్ష్మి గారు వెండి పళ్లెంలో బియ్యం పోసి సిద్ధంగా ఉంచారు. శిశువు తండ్రి కిరణ్, తల్లి మౌనిక పట్టువస్త్రాలు ధరించి బాబును ఒడిలో కూర్చోబెట్టుకున్నారు. పురోహితుడు పంచాంగం చూసి, 'బాబు అశ్విని నక్షత్రం మూడవ పాదంలో పుట్టాడు కాబట్టి నామాక్షరం చో వస్తుంది, బియ్యంలో చో అక్షరంతో పేరు రాయండి' అన్నారు. మౌనిక వెంటనే కొంచెం సంకోచిస్తూ, 'అత్తయ్యా, చో అక్షరంతో ఆధునికంగా పిలుచుకునే మంచి పేర్లు దొరకడం కష్టంగా ఉంది. మేము బాబుకు అద్వైత్ అని పేరు పెడదామని ముందే అనుకున్నాం. ఇప్పుడు నక్షత్ర అక్షరంతోనే పిలవకపోతే బాబు జాతకానికి ఏమైనా ఇబ్బంది అవుతుందా?' అని అడిగింది. అప్పుడు పురోహితుడు చిరునవ్వుతో, 'అమ్మా మౌనికా, మన వైదిక సంప్రదాయంలో బియ్యం పళ్లెంలో రాసే జన్మ నామం వేరు, బయట పిలిచే వ్యవహార నామం వేరు. ఈ రెండింటి వెనుక ఉన్న శాస్త్రీయ కారణం చెప్తాను విను' అంటూ అసలు విషయం వివరించారు.

27 నక్షత్రాలు, 108 పాదాలు మరియు నవాంశ చక్ర గణితం

ఆకాశంలోని రాశి చక్రం మొత్తం 360 డిగ్రీల వృత్తం. దీనిని ఇరవై ఏడు సమాన భాగాలుగా విభజిస్తే ఒక్కో నక్షత్రానికి 13 డిగ్రీల 20 నిమిషాల స్థలం వస్తుంది. ఈ 13 డిగ్రీల 20 నిమిషాలను మళ్లీ నాలుగు సమాన భాగాలుగా (ఒక్కో భాగానికి 3 డిగ్రీల 20 నిమిషాలు) విభజించారు; వీటినే నక్షత్ర పాదాలు (లేదా చరణాలు) అంటారు. 27 నక్షత్రాలను 4 పాదాలతో గుణిస్తే మొత్తం 108 నక్షత్ర పాదాలు అవుతాయి. మనం జపమాలలో 108 పూసలు వాడటానికీ, అష్టోత్తర శతనామావళిలో 108 నామాలు చదవడానికీ మూలం ఈ 108 నక్షత్ర పాదాల ఖగోళ గణితమే! అలాగే పన్నెండు రాశులలో ఒక్కో రాశి (30 డిగ్రీలు) లో తొమ్మిది నక్షత్ర పాదాలు (9 x 3 డిగ్రీల 20 నిమిషాలు = 30 డిగ్రీలు) ఇమిడి ఉంటాయి. జ్యోతిష్యంలో దీనినే 'నవాంశ' అంటారు. శిశువు పుట్టిన ఖచ్చితమైన నిమిషానికి చంద్రుడు ఈ 108 పాదాలలో ఏ పాదంలో ఉన్నాడో గుర్తించి, ఆ పాదానికి కేటాయించిన ధ్వని అక్షరాన్ని నామాక్షరంగా నిర్ణయిస్తారు. మీ పిల్లల జన్మ నక్షత్రం మరియు పాదం ఏమిటో ఖచ్చితంగా తెలుసుకోవడానికి ఉచిత కుండలి కాలిక్యులేటర్‌ను ఉపయోగించవచ్చు.

చు, చే, చో, ల... నక్షత్ర పాదాలకు అక్షరాలు ఎలా కేటాయించారు?

మంత్ర శాస్త్రం మరియు శిక్షా శాస్త్రం (వేదాంగ ధ్వని విజ్ఞానం) ప్రకారం విశ్వంలోని ప్రతి కదలికకూ ఒక నాదం (ధ్వని తరంగం) ఉంటుంది. మన పూర్వీకులు సంస్కృత వర్ణమాలలోని అచ్చులు (స్వరాలు), హల్లులు (వ్యంజనాలు) కలిపి ఏర్పడే గుణింత అక్షరాలను 'అవకహడా చక్రం' పేరుతో 108 నక్షత్ర పాదాలకు క్రమబద్ధంగా పంచారు. ఉదాహరణకు మొదటి నక్షత్రమైన అశ్విని నాలుగు పాదాలకు 'చు, చే, చో, ల'; భరణికి 'లి, లు, లే, లో'; కృత్తికకు 'అ, ఇ, ఉ, ఎ'; రోహిణికి 'ఒ, వ, వి, వు' ఇలా రేవతి నక్షత్రపు 'దే, దో, చ, చి' వరకు 108 అక్షరాలు ఉంటాయి. దీని వెనుక మరొక అద్భుతమైన ఆచరణాత్మక ప్రయోజనం కూడా ఉండేది. పూర్వకాలంలో కాగితాలు, కంప్యూటర్లు లేని యుగంలో ఒక మనిషి పేరులోని మొదటి అక్షరాన్ని (ఉదాహరణకు 'రామయ్య' లో 'రా' — చిత్త నక్షత్రం 3వ పాదం, తులా రాశి) వినగానే, పండితులు ఆ వ్యక్తి యొక్క జన్మ నక్షత్రం, పాదం, జన్మ రాశి ఏమిటో ఒక్క క్షణంలో గుర్తించగలిగేవారు! అంటే నామాక్షరం అనేది మనిషి పేరులోనే దాగి ఉన్న ఒక శాశ్వత ఖగోళ చిరునామా (Astronomical ID).

రాశులు, నక్షత్రాలు మరియు నామాక్షరాల పట్టిక

రాశి వర్గంనక్షత్ర పాదాలుప్రధాన నామాక్షరాలు
మేషం - వృషభంఅశ్విని, భరణి, కృత్తిక, రోహిణి, మృగశిర (1,2)చు, చే, చో, ల, లి, లు, లే, లో, అ, ఇ, ఉ, ఎ, ఒ, వ, వి, వు, వే, వో
మిథునం - కర్కాటకంమృగశిర (3,4), ఆర్ద్ర, పునర్వసు, పుష్యమి, ఆశ్లేషక, కి, కు, ఘ, ఙ, ఛ, కే, కో, హ, హి, హు, హే, హో, డా, డి, డు, డే, డో
సింహం - కన్యమఘ, పుబ్బ, ఉత్తర, హస్త, చిత్త (1,2)మ, మి, ము, మే, మో, ట, టి, టు, టే, టో, ప, పి, పు, ష, ణ, ఠ, పే, పో
తుల - వృశ్చికంచిత్త (3,4), స్వాతి, విశాఖ, అనురాధ, జ్యేష్ఠర, రి, రు, రే, రో, తా, తి, తు, తే, తో, న, ని, ను, నే, నో, య, యి, యు
ధనుస్సు - మకరంమూల, పూర్వాషాఢ, ఉత్తరాషాఢ, శ్రవణం, ధనిష్ఠ (1,2)యే, యో, భ, భి, భు, ధ, ఫ, ఢ, భే, భో, జ, జి, జు, జే, జో, ఖ, గ, గి
కుంభం - మీనంధనిష్ఠ (3,4), శతభిషం, పూర్వాభాద్ర, ఉత్తరాభాద్ర, రేవతిగు, గే, గో, స, సి, సు, సే, సో, ద, ది, దు, శ, ఝ, థ, దే, దో, చ, చి

జన్మ నామం వేరు, వ్యవహార నామం వేరు: ధర్మశాస్త్రం ఏమి చెబుతోంది?

చాలామంది తల్లిదండ్రులకు ఉండే పెద్ద సందేహం ఏమిటంటే — పుష్యమి నక్షత్రంలో 'డా', ఆర్ద్రలో 'ఙ' లేదా 'ఛ', పూర్వాషాఢలో 'ఢ', హస్తలో 'ణ' లేదా 'ఠ' వంటి అక్షరాలు వచ్చినప్పుడు ఆ అక్షరాలతో ఆధునిక పేర్లు ఎలా పెట్టాలి? అని. దీనికి సమాధానం మన ఆశ్వలాయన, ఆపస్తంబ గృహ్యసూత్రాలలోనే ఉంది. వైదిక సంప్రదాయం ప్రకారం నామకరణంలో బిడ్డకు రెండు పేర్లు (లేదా మూడు పేర్లు — నక్షత్ర నామం, మాస నామం, వ్యవహార నామం) పెట్టే ఆచారం ఉంది. బారసాల రోజున బియ్యం పళ్లెంలో రాసి, తండ్రి బిడ్డ కుడి చెవిలో మూడుసార్లు చెప్పే పేరును 'నక్షత్ర నామం' లేదా 'జన్మ నామం' అంటారు. ఈ జన్మ నామాన్ని గుడిలో అర్చన చేయించేటప్పుడు, సంకల్పం చెప్పుకునేటప్పుడు, వివాహ పొంతన మరియు జాతక పరిశీలనలో వాడుతారు. ఇక ఇంట్లో పిలుచుకోవడానికి, పాఠశాల రికార్డులలో రాయడానికి తల్లిదండ్రుల అభిరుచి మేరకు ఏ అక్షరంతోనైనా చక్కని అర్థం గల 'వ్యవహార నామం' పెట్టుకోవచ్చు! దీనివల్ల ఎలాంటి దోషమూ రాదు. నామకరణ ముహూర్త వివరాల కోసం నేటి పంచాంగం చూడవచ్చు.

పేరులోని అక్షరాలు మార్చుకుంటే తలరాత మారిపోతుందా? అపోహల నివారణ

ఇటీవలి కాలంలో కొందరు తమ ఆంగ్ల పేరులో అదనంగా రెండు 'A' లు లేదా మూడు 'R' లు చేర్చుకుంటే అదృష్టం మారిపోతుందని కంగారు పడుతుంటారు. కానీ వేద జ్యోతిష్యం ఇలాంటి అక్షరాల మార్పిడి (Spelling superstitions) ని ప్రోత్సహించదు. మీ జన్మ కుండలిలోని గ్రహ బలాలు, మీరు పుట్టిన సమయానికి ఉన్న నక్షత్ర పాదం, ప్రస్తుతం నడుస్తున్న వింశోత్తరి మహాదశ-అంతర్దశలు మరియు మీ కర్మ (కృషి) మాత్రమే మీ ఫలితాలను నిర్ణయిస్తాయి. పేరు అనేది మనిషికి ఒక గుర్తింపు, ఆత్మగౌరవాన్ని ఇచ్చే పిలుపు. కాబట్టి భయంతో పేరులోని అక్షరాలను వికృతంగా మార్చుకోవాల్సిన అవసరం లేదు. ఒకవేళ జాతకంలో ఏవైనా గ్రహపరమైన సవాళ్లు ఉంటే వాటికి దానధర్మాలు, క్రమశిక్షణ, ధ్యానం వంటి సాత్వికమైన వైదిక పరిహారాలు ఆచరించడం ఉత్తమం.

పిల్లలకు పేరు పెట్టేటప్పుడు తల్లిదండ్రులు పాటించాల్సిన 4 ఆచరణాత్మక సూచనలు

  • అనుకూలమైన అక్షరం వస్తే ఒక్క పేరే చాలు: ఒకవేళ రోహిణి (వ, వి), మఘ (మ, మి), స్వాతి (రు, రే), అనురాధ (న, ని), రేవతి (దే, చ) వంటి సులభమైన నామాక్షరాలు వస్తే, జన్మ నామం మరియు వ్యవహార నామం రెండూ ఒకే పేరుగా పెట్టుకోవచ్చు.
  • కఠినమైన అక్షరం వస్తే జన్మ-వ్యవహార నామాల పద్ధతి: ఙ, ఞ, ణ, ఠ, ఢ వంటి అక్షరాలు వచ్చినప్పుడు బారసాలలో ఆ అక్షరంతో సంప్రదాయ జన్మ నామం పెట్టి, బయట పిలవడానికి మీకు నచ్చిన సులభమైన పేరు పెట్టుకోండి.
  • పేరుకు సానుకూల అర్థం ఉండాలి: కేవలం అక్షరం కలవడం కోసమే అర్థం లేని పదాలు కాకుండా, విజ్ఞానం, తేజస్సు, ప్రకృతి లేదా సద్గుణాలను సూచించే అర్థవంతమైన పేరును ఎంచుకోండి.
  • జన్మ నక్షత్రం గుర్తుంచుకోండి: వ్యవహార నామం వేరుగా ఉన్నప్పుడు, పిల్లల పుట్టిన తేదీ-సమయంతో పాటు వారి అసలు జన్మ నక్షత్రం మరియు జన్మ రాశిని డైరీలో రాసి ఉంచండి; భవిష్యత్తులో తారాబలం, గోచారం చూడటానికి జన్మ నక్షత్రమే ఆధారం.

పుట్టిన నిమిషం ఆధారంగా ఖచ్చితమైన నక్షత్ర పాదం తెలుసుకునే వేదిక

చంద్రుడు ఒక నక్షత్ర పాదంలో సుమారు ఆరు గంటల సమయం మాత్రమే ఉంటాడు; కాబట్టి పాద సంధిలో పుట్టినప్పుడు ఏ పాదం, ఏ నామాక్షరం వస్తుందో తెలుసుకోవడానికి ఖచ్చితమైన ఖగోళ గణన అవసరం. హైదరాబాద్‌కు చెందిన Astrocorp Techlab రూపొందించిన AI వేద జ్యోతిష్కుడు Astro Ratan లహరి అయనాంశం మరియు స్విస్ ఎఫెమరీస్ ఆధారంగా శిశువు జన్మ నక్షత్రం, ఖచ్చితమైన పాదం, నామాక్షరం మరియు భవిష్యత్తు గోచార ఫలితాలు ను ఎలాంటి భయాలు లేకుండా వివరిస్తుంది. మీరు తెలుగు జ్యోతిష్యం విభాగంలో నక్షత్ర పాదాల వివరాలను సరళమైన తెలుగులో తెలుసుకోవచ్చు.

నక్షత్ర నామాక్షరం మనిషి పుట్టిన ఖగోళ క్షణానికి గుర్తు అయితే, అర్థవంతమైన వ్యవహార నామం ఆ మనిషి సమాజంలో నిలబెట్టుకునే వ్యక్తిత్వానికి గుర్తు.

తిరుపతి బారసాలలో సంతోషంగా ముగిసిన నామకరణం

పురోహితుడి వివరణతో కిరణ్, మౌనికల మనసులోని సందేహం పూర్తిగా తొలగిపోయింది. బారసాల సంప్రదాయం ప్రకారం వెండి పళ్లెంలోని బియ్యంపై అశ్విని నక్షత్ర మూడవ పాద అక్షరమైన 'చో' తో 'చోళేశ్వర శర్మ' అని జన్మ నామాన్ని రాసి, ఆ తర్వాతే తమకు ఇష్టమైన 'అద్వైత్' అనే వ్యవహార నామాన్ని కూడా రాశారు. అటు పెద్దల ఆచారం, శాస్త్ర మర్యాద గౌరవించబడ్డాయి; ఇటు తల్లిదండ్రుల మనసులోని ఆధునిక కోరికా నెరవేరింది. ఇల్లంతా ఆశీర్వాదాలు, చిరునవ్వులతో నిండిపోయింది.

Key takeaways

  • 27 నక్షత్రాల 108 పాదాలు (27 x 4 = 108) రాశి చక్రంలోని 12 రాశులలో (12 x 9 = 108) నవాంశ చక్ర గణితానికి అనుగుణంగా నిర్దిష్ట ధ్వని అక్షరాలను కలిగి ఉంటాయి.
  • శిశువు పుట్టిన నక్షత్ర పాద అక్షరంతో జన్మ నామం ఏర్పడుతుంది; పూర్వకాలంలో క్యాలెండర్ పత్రాలు లేకపోయినా పేరు మొదటి అక్షరం బట్టి జన్మ రాశి, నక్షత్రం గుర్తుండేలా ఈ పద్ధతి రూపొందింది.
  • గృహ్యసూత్రాల ప్రకారం మనిషికి నక్షత్ర నామం (దేవతార్చన, సంకల్పాలకు వాడే జన్మ నామం) మరియు వ్యవహార నామం (బయట పిలిచే పేరు) అని రెండు పేర్లు ఉండటం ప్రాచీన ఆచారమే.
  • కేవలం అక్షరం కోసమే అర్థం లేని పేర్లు పెట్టడం కంటే, సానుకూలమైన అర్థం మరియు చక్కని ఉచ్చారణ ఉన్న పేరు పెట్టడమే పిల్లల ఆత్మవిశ్వాసానికి మేలు చేస్తుంది.

బారసాలలో నక్షత్ర అక్షరంతోనే పేరు పెట్టాలా? జన్మ నామానికీ, పిలిచే పేరుకూ ఉన్న శాస్త్రీయ సంబంధాన్ని వివరించే ఈ వ్యాసాన్ని కొత్త తల్లిదండ్రులకు షేర్ చేయండి.

మీ పిల్లల పుట్టిన తేదీ, సమయం ఆధారంగా ఖచ్చితమైన జన్మ నక్షత్ర పాదం మరియు నామాక్షరాలు ఏమిటో Astro Ratan ను తెలుగులో అడిగి తెలుసుకోండి.

FAQ

జన్మ నామం వేరుగా, పిలిచే పేరు (వ్యవహార నామం) వేరుగా ఉంటే పంచాంగంలో రాశి ఫలాలు దేని ప్రకారం చూడాలి?

పుట్టిన తేదీ, సమయం ఖచ్చితంగా తెలిసినప్పుడు ఎప్పుడూ మీ జన్మ కుండలిలోని చంద్ర రాశి (జన్మ రాశి) మరియు జన్మ నక్షత్రం ఆధారంగానే తారాబలం, గోచార ఫలితాలు, వివాహ పొంతన చూడాలి. పుట్టిన వివరాలు అసలు తెలియని వారికి మాత్రమే పిలిచే పేరు (నామ నక్షత్రం) ఆధారంగా చూస్తారు.

ఒకే నక్షత్రంలో పుట్టిన నలుగురు పిల్లలకు ఒకే రాశి వస్తుందా?

అన్ని నక్షత్రాలకూ అలా రాదు. కృత్తిక, మృగశిర, పునర్వసు, ఉత్తర ఫల్గుణి, చిత్త, విశాఖ, ఉత్తరాషాఢ, ధనిష్ఠ, పూర్వాభాద్ర అనే తొమ్మిది నక్షత్రాలు రెండు రాశులలో విస్తరించి ఉంటాయి. ఉదాహరణకు కృత్తిక 1వ పాదం మేష రాశిలో ఉంటే, 2, 3, 4 పాదాలు వృషభ రాశిలో ఉంటాయి; కాబట్టి నక్షత్ర పాదాన్ని బట్టి రాశి మారుతుంది.

నామకరణం (బారసాల) శిశువు పుట్టిన ఎన్నవ రోజున చేయడం సంప్రదాయం?

ధర్మశాస్త్ర గ్రంథాల ప్రకారం శిశువు జన్మించిన 11వ రోజు, 12వ రోజు, 21వ రోజు లేదా 27వ రోజున (మళ్లీ జన్మ నక్షత్రం వచ్చే రోజున), లేదా మూడవ నెలలో శుభ తిథి, వారం, తారాబలం చూసి నామకరణం చేయడం తెలుగు నాట ఆనవాయితీ.

పెద్దయ్యాక పేరులోని ఇంగ్లీష్ స్పెల్లింగ్ మార్చుకోవడం వల్ల గ్రహ దోషాలు పోతాయా?

పోవు. వేద జ్యోతిష్యం ఆకాశంలోని గ్రహాల వాస్తవ ఖగోళ స్థితి (డిగ్రీలు, రాశులు, నక్షత్రాలు) మరియు వింశోత్తరి దశా గణితం మీద ఆధారపడి పనిచేస్తుంది. ఇంగ్లీష్ అక్షరాలను పెంచడం లేదా తగ్గించడం వల్ల జన్మ కుండలిలోని గ్రహ స్థితులు మారవు.