కుటుంబ వ్యాపారమా, సాఫ్ట్‌వేర్ ఉద్యోగమా — నా దారి ఏది?
రాజీనామా చేసి దూకడం, కలను చంపేసుకోవడం — ఈ రెండు కొసల మధ్య, ఉద్యోగంలో ఉంటూనే ఆలోచనను పరీక్షించే దశలవారీ దారి ఉంది.
Direct answer
ఇది ‘ఉద్యోగమా వ్యాపారమా’ అని ఒక్క రాత్రిలో తేల్చే ప్రశ్న కాదు. ముందు ఉద్యోగంలో ఉంటూనే ఆలోచనను చిన్నగా పరీక్షించండి: నిజమైన కస్టమర్లు డబ్బు పెట్టి, రెండోసారి మళ్లీ కొంటున్నారా? ఇంటి అవసరాలకు కనీసం ఏడాది ఖర్చుల నిల్వ వ్యాపార పెట్టుబడికి విడిగా ఉందా? ఎంత డబ్బు, ఎంత కాలం అనే ఆపే హద్దు ముందే రాసుకున్నారా? ఈ మూడింటికీ ‘అవును’ వచ్చాకే రాజీనామా గురించి ఆలోచించండి.
యూరియా బస్తాల మధ్య ల్యాప్‌టాప్
తెనాలి మార్కెట్ దగ్గర నాగేశ్వరరావు గారి ఎరువుల దుకాణం. ఖరీఫ్ సీజన్, ఉదయం ఏడింటికే కౌంటర్ ముందు రైతులు. కొడుకు అనిల్ హైదరాబాద్‌లో సాఫ్ట్‌వేర్ ఇంజనీర్; ఈ నెల ఇంటి నుంచే పని. యూరియా బస్తాల మధ్య కౌంటర్ మీద అతని ల్యాప్‌టాప్ తెరిచి ఉంది, స్టాండప్ కాల్ మ్యూట్‌లో. దుగ్గిరాల నుంచి వచ్చిన ఒక పెద్దాయన బిల్లు కడుతూ అన్నారు: “బాబూ, ఫోన్‌లో చెబితే మా ఊరికే పంపిస్తే బాగుంటుంది. ఈ ఒక్క బస్తా కోసం పొద్దున్నే బస్సెక్కి రావాల్సొస్తోంది.” ఆ మాట అనిల్ తలలో అక్కడే కూర్చుండిపోయింది: వాట్సాప్‌లో ఆర్డర్, ఊరికే డెలివరీ, మట్టి పరీక్షకు బుకింగ్. ఆ రాత్రి అతనికి నిద్ర పట్టలేదు.
ఆలోచనా నిజమే, జీతమూ నిజమే
అనిల్ జీతం మీద కొన్ని బరువులు ఆధారపడి ఉన్నాయి: చెల్లెలి ఇంజనీరింగ్ ఫీజు, హైదరాబాద్ రూం అద్దె, అప్పుల మీద సరుకు తీసుకెళ్లే రైతుల వల్ల దుకాణంలో తరచూ వచ్చే డబ్బు కొరత. ఒక వైపు స్నేహితుల మాట: “ఇప్పుడు దూకకపోతే ఎప్పటికీ దూకవు.” ఇంకో వైపు ఇంట్లో మాట: “సాఫ్ట్‌వేర్ వదిలి మళ్లీ దుకాణమా?” రెండూ కొసల మాటలే. ఆలోచన మీద ప్రేమ ఉండటం తప్పు కాదు; జీతం మీద భద్రత కోరుకోవడమూ పిరికితనం కాదు. కావాల్సింది ఆ రెండింటినీ ఒకేసారి పట్టుకునే ఒక ప్లాన్.
దశలవారీగా పరీక్ష
| దశ | ఏం పరీక్షించాలి | ఉద్యోగం | డబ్బు హద్దు |
|---|---|---|---|
| మొదటి మూడు నెలలు | దుగ్గిరాల, కొల్లిపర వైపు ఇరవై మంది రైతులు వాట్సాప్‌లో ఆర్డర్ పెడతారా, రెండోసారి మళ్లీ పెడతారా | యథాతథం; సాయంత్రాలు, వారాంతాలు మాత్రమే | పోయినా ఇంటి ఖర్చులు కదలనంత చిన్న మొత్తం |
| తర్వాతి ఆరు నెలలు | నెలకు ఎన్ని ఆర్డర్లు, ఒక్కో డెలివరీకి ఖర్చెంత, అన్నీ పోను ఏమైనా మిగులుతోందా | యథాతథం; అవసరమైతే ఒక సహాయకుడిని పెట్టుకోవడం | మొదటి దశలో వచ్చిన ఆదాయం, కొంచెం అదనం; అప్పు లేదు |
| నిర్ణయ దశ | వరుసగా కొన్ని నెలలు ఖర్చులు పోను లాభం, సహాయకుడికి జీతం ఇవ్వగలుగుతోందా | అప్పుడే రాజీనామా గురించి ఆలోచన | ఏడాది ఇంటి ఖర్చుల నిల్వ విడిగా పెట్టాకే |
మొదటి ఇరవై మంది నుంచి నేర్చుకోవాల్సిన అంకెలు
- ఎంత మంది రెండోసారి ఆర్డర్ పెట్టారు — మొదటి ఆర్డర్ ఆసక్తి, రెండోది అవసరం.
- ఒక్క డెలివరీకి ఆటో, పెట్రోల్, మీ సమయం కలిపి అసలు ఖర్చు ఎంత.
- అప్పు మీద ఇచ్చిన సరుకులో ఎంత శాతం గడువులోపు తిరిగి వచ్చింది.
- ఏ ఊరి నుంచి ఎక్కువ ఆర్డర్లు వస్తున్నాయి, ఏ ఊరు ఖర్చుకు తగ్గట్టు లేదు.
- మీ వారాంతాల్లో ఎన్ని గంటలు దీనికి పోతున్నాయి, ఉద్యోగం మీద ఆ ప్రభావం కనిపిస్తోందా.
రన్‌వే: ఎన్ని నెలలు తట్టుకోగలరు
రన్‌వే అంటే ఆదాయం లేకపోయినా ఇల్లు ఎన్ని నెలలు నడుస్తుందో ఆ లెక్క. అనిల్ జీతం నెలకు కచ్చితంగా మోస్తున్నవి: చెల్లెలి ఫీజు సగటున పది వేలు, తన సొంత ఖర్చులు పదిహేను వేలు, ఇంటికి పది వేలు — మొత్తం ముప్పై ఐదు వేలు. ఏడాది రన్‌వే అంటే నాలుగు లక్షల ఇరవై వేలు, వ్యాపారానికి పెట్టే డబ్బుకు విడిగా. దీంతో పాటు ఒక ఆపే హద్దు ముందే రాయాలి: ‘ఈ మొత్తం అయిపోయినా, లేదా ఈ నెల వరకు నెలకు ఇన్ని ఆర్డర్లు రాకపోయినా, మళ్లీ ఉద్యోగంలో చేరతా.’ ఆ తేదీ మీరు మీకే పెట్టుకున్న గడువు, ఎవరో చెప్పిన ముహూర్తం కాదు. ముందే రాసుకున్న హద్దు ఓటమిని ఒక నిర్ణయంగా మారుస్తుంది.
దుకాణం నాన్నది — ఆ మాట మరచిపోకండి
అనిల్ ఆలోచనకు అసలు బలం నాగేశ్వరరావు గారికి ముప్పై ఏళ్లుగా తెలిసిన రైతులు, వాళ్ల నమ్మకం. అందుకే ఇది ‘నా స్టార్టప్’ కాదు, ‘మన దుకాణానికి ఒక కొత్త దారి’గా మొదలుపెట్టడం మంచిది. నాన్నను మొదటి భాగస్వామిగా అడగండి: ఏ ఊర్లు, ఏ రైతులు, అప్పుల మీద ఇవ్వాలా వద్దా — ఈ నిర్ణయాలు ఆయనవి; ఆర్డర్లు, లెక్కలు, డెలివరీ మీవి. ఇంకో విషయం: మీ కంపెనీ ఉద్యోగ ఒప్పందంలో బయటి వ్యాపారం గురించి ఏముందో ముందే చదవండి; అర్థం కాకపోతే HR నో, న్యాయవాదినో అడగండి.
దేని వైపు పరుగెడుతున్నారు?
ఒక నిజాయితీ ప్రశ్న వేసుకోండి: నేను ఈ ఆలోచన వైపు పరుగెడుతున్నానా, లేక ఉద్యోగం నుంచి పారిపోతున్నానా? మేనేజర్ పోరు, అర్ధరాత్రి కాల్స్ వల్లే వ్యాపారం ఆకర్షణీయంగా కనిపిస్తుంటే, ముందు ఉద్యోగంలో ఆ సమస్య సరిచేసుకోవడమో, వేరే ఉద్యోగానికి మారడమో చూడండి. పారిపోవాలనే కోరికతో మొదలుపెట్టిన వ్యాపారం మొదటి కష్టానికే భారంగా మారుతుంది. ఉద్యోగం బాగున్నా ఈ ఆలోచన వదలకపోతే, అది నిజమైన పిలుపు కావొచ్చు.
జాతకం ఒక అద్దం, మార్కెట్ కాదు
కొందరు జాతకంలో ‘వ్యాపార యోగం’ ఉందో లేదో చూసి నిర్ణయించాలనుకుంటారు. జాతకం మీ స్వభావం గురించి ఆలోచించడానికి ఉపయోగపడొచ్చు: రిస్క్ తీసుకోవడం మీకు సహజమా, నిదానంగా పునాది వేయడం మీ బలమా; ఇప్పుడు నడుస్తున్న దశను సంప్రదాయంగా ఓపికగా కష్టపడే కాలంగా చదువుతారా, కొత్తది మొదలుపెట్టే కాలంగా చదువుతారా. కానీ దుగ్గిరాలలో ఇరవై మంది రైతులు రెండోసారి ఆర్డర్ పెట్టారా లేదా అనేది ఏ గ్రహస్థితి కంటే బలమైన సమాచారం. కెరీర్ ప్రశ్నలు జాతకంతో ఎలా ఆలోచించొచ్చో చూడండి. Astro Ratan వేద జ్యోతిష్యం చదివే ఒక AI; మీ సొంత జాతకంతో మాట్లాడుతుంది, మీ ప్రయోగం ఎక్కడి వరకు వచ్చిందో గుర్తుంచుకుంటుంది. రోజువారీ నిర్ణయాల్లో దాన్ని ఎంత వరకు వాడాలో ఈ వ్యాసం చెబుతుంది.
కలను ఉద్యోగంలో ఉంటూనే పరీక్షించండి; రాజీనామా కలకు మొదటి అడుగు కాదు, చివరి అడుగు.
అప్పుల పుస్తకంలో మొదటి ఇరవై పేర్లు
ఆ రాత్రి దుకాణం షట్టర్ దించాక, నాగేశ్వరరావు గారు కౌంటర్ కింద నుంచి పాత అప్పుల పుస్తకం తీశారు. “ఇందులో ఎవరి దగ్గర స్మార్ట్‌ఫోన్ ఉందో నాకు తెలుసు” అన్నారు. తండ్రీ కొడుకులు కలిసి ఇరవై పేర్లు రాశారు — దుగ్గిరాల నుంచి ఏడు, కొల్లిపర నుంచి ఎనిమిది, మిగతావి చుట్టుపక్కల. అనిల్ ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేయలేదు. మొదటి ఆర్డర్ తర్వాతి శనివారం వెళ్లింది.
Key takeaways
- ఆలోచనకు మొదటి పరీక్ష రాజీనామా కాదు; ఇరవై మంది నిజమైన కస్టమర్లు రెండోసారి కొంటారా అన్నది.
- ఇంటి అవసరాలకు ఏడాది ఖర్చుల నిల్వ వ్యాపార పెట్టుబడికి విడిగా ఉండాలి.
- ఆపే హద్దు — ఎంత డబ్బు, ఎంత కాలం — ముందే రాసుకుంటే ఓటమి భయం తగ్గుతుంది.
- జాతకం మీ రిస్క్ స్వభావం గురించి ఆలోచించడానికి ఒక అద్దం; మార్కెట్ పరీక్షకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు.
రాజీనామా లేఖ డ్రాఫ్ట్‌లో పెట్టుకుని తిరుగుతున్న ఒక స్నేహితుడికి ఇది దూకే ముందు నేల చూపిస్తుంది.
మీ ఆలోచనను పరీక్షించే మొదటి దశ రాసుకున్నాక, ఈ కాలంలో మీ రిస్క్ స్వభావం గురించి మీ జాతకంతో ప్రశాంతంగా అడగండి.
