మకర సంక్రాంతి మరియు ఉత్తరాయణ పుణ్యకాలం: భోగి-సంక్రాంతి-కనుమ, నువ్వులు-బెల్లం, కొత్త పొంగలి వెనుక ఉన్న శాస్త్రీయ రహస్యం

కోనసీమ అమలాపురం ముంగిట్లో గొబ్బెమ్మలు, హరిదాసు కీర్తనల వేళ

పుష్య మాసపు మంచు తెరలు విచ్చుకుంటున్న సంక్రాంతి ఉదయం. కోనసీమలోని అమలాపురం దగ్గర ఒక పచ్చని పల్లెటూరి పెంకుటింటి ముంగిట రంగురంగుల ముగ్గుల మధ్య ఆవు పేడతో పెట్టిన గొబ్బెమ్మలు, వాటిపై గుమ్మడి పూలు మెరుస్తున్నాయి. డెబ్బై ఏళ్ల సుబ్బారావు గారు వరండాలో కూర్చుని ఉండగా, తలపై రాగి అక్షయ పాత్రతో ‘హరిలో రంగ హరీ’ అంటూ వచ్చిన హరిదాసు గారికి సుబ్బారావు గారి సతీమణి సత్యవతి గారు కొత్త బియ్యం, బెల్లం, నువ్వులు సమర్పించారు. అప్పుడే వంటగదిలో నుంచి వేడివేడిగా నువ్వుల అరిసెలు, పెసరపప్పు-కొత్త బియ్యం పులగం (పొంగలి) వాసన వస్తుంటే, సెలవులకు వచ్చిన మనవరాలు హరిణి అక్కడికి వచ్చి, “తాతయ్యా, మన తెలుగు పండుగలన్నీ ఉగాది, వినాయక చవితి, దీపావళిలాగా తిథులను బట్టి వేరువేరు తేదీల్లో వస్తాయి కదా! మరి సంక్రాంతి మాత్రం ప్రతి సంవత్సరం జనవరి 14 లేదా 15 తేదీల్లోనే ఎందుకు వస్తుంది? ఈ పండుగలో నువ్వులు, బెల్లం, పెసరపప్పు పొంగలికే ఎందుకంత ప్రాధాన్యం?” అని అడిగింది.

సౌరమాన పండుగ మకర సంక్రాంతి మరియు ఉత్తరాయణ పుణ్యకాల రహస్యం

మనవరాలి ప్రశ్నకు సుబ్బారావు గారు ఎంతో సంతోషంగా ఇలా బదులిచ్చారు: “హరిణీ, నువ్వు చాలా చక్కని విషయం గమనించావు తల్లీ. మన తెలుగు పండుగలలో చాలావరకు చంద్రుడి గమనాన్ని బట్టి (చాంద్రమానం) వస్తాయి; కానీ మకర సంక్రాంతి మాత్రం సూర్యుడి గమనాన్ని బట్టి (సౌరమానం) వచ్చే పండుగ. సూర్యుడు ఒక్కో రాశిలో సుమారు ఒక నెల రోజులు ఉంటాడు. ఒక రాశి నుంచి మరొక రాశిలోకి సూర్యుడు ప్రవేశించడాన్ని ‘సంక్రమణం’ లేదా ‘సంక్రాంతి’ అంటారు. అలా సంవత్సరంలో పన్నెండు సంక్రాంతులు ఉన్నా, సూర్యుడు ధనుస్సు రాశిని దాటి మకర రాశిలోకి ప్రవేశించే ‘మకర సంక్రమణం’ అన్నింటికంటే విశిష్టమైనది. ఎందుకంటే ఈ క్షణం నుంచే సూర్యుడి ఉత్తర దిశ ప్రయాణం — అంటే ‘ఉత్తరాయణ పుణ్యకాలం’ మొదలవుతుంది. భీష్మ పితామహుడు అంపశయ్యపై ఉండి కూడా తన ప్రాణాలను విడవడానికి ఎదురుచూసిన పవిత్ర కాలం ఇదే. చీకటి తగ్గి పగటి వెలుగు పెరిగే జ్ఞాన మార్గానికి ఉత్తరాయణం ప్రతీక.”

భోగి, సంక్రాంతి, కనుమ: తెలుగువారి మూడు రోజుల ప్రకృతి ఉత్సవం

ఆంధ్రప్రదేశ్ సంస్కృతిలో సంక్రాంతిని ‘పెద్ద పండుగ’ అని పిలుస్తారు. నెల రోజుల ధనుర్మాస వ్రతం (తిరుప్పావై, ముగ్గుల సందడి) ముగిసే రోజు ‘భోగి’. భోగి తెల్లవారుజామున వేసే భోగి మంటలు చలికాలపు జడత్వాన్ని, పాత కల్మషాలను కాల్చివేస్తే, సాయంత్రం చిన్నపిల్లల తలపై పోసే ‘భోగి పళ్లు’ (రేగు పళ్లు, చెరకు ముక్కలు, శనగలు, బంతిపూల రేకులు, చిల్లర నాణేలు) సూర్య కిరణాల శక్తిని (అర్క ఫలం) పిల్లల బ్రహ్మరంధ్రానికి అందించి దిష్టిని, అనారోగ్యాన్ని తొలగిస్తాయి. రెండవ రోజు ‘మకర సంక్రాంతి’ — కొత్త పంట చేతికి వచ్చిన ఆనందంలో కొత్త బియ్యం, పాలు, బెల్లంతో పొంగలి వండి సూర్యభగవానుడికి నివేదించే రోజు, అలాగే గతించిన పెద్దలను తలచుకుంటూ పితృ తర్పణాలు, గుమ్మడికాయ దానాలు ఇచ్చే పుణ్యదినం. మూడవ రోజు ‘కనుమ’ — ఏడాది పొడవునా రైతుతో పాటు కష్టపడిన గోవులను, ఎద్దులను అలంకరించి పూజించే పశువుల పండుగ. ముంగిట్లో పెట్టే రథం ముగ్గు కూడా సూర్యభగవానుడి రథం ఉత్తర దిశగా మళ్లడాన్ని సూచించే ఖగోళ చిత్రణే! మీ ప్రాంతంలో మకర సంక్రమణ పుణ్యకాల సమయాన్ని నేటి పంచాంగం లో ఖచ్చితంగా చూసుకోవచ్చు.

సూర్య-శని గ్రహ సమన్వయం: నువ్వులు, బెల్లం మరియు పులగం-పొంగలి జ్యోతిష్యం

వేద జ్యోతిష్య శాస్త్రం ప్రకారం సూర్యుడికీ, శనికీ మధ్య తండ్రీకొడుకుల సంబంధం ఉంది. కానీ ఇద్దరి స్వభావాలు వేరు — సూర్యుడు తేజస్సు, అధికారం, అగ్ని తత్త్వానికి కారకుడైతే; శని శ్రమ, వినయం, సేవాభావం, వాయు తత్త్వానికి కారకుడు. మకర సంక్రాంతి నాడు తండ్రి అయిన సూర్యుడు స్వయంగా తన కుమారుడైన శని దేవుడి ఇంటికి (మకర రాశికి) వెళతాడు. అందుకే జ్యోతిష్య రీత్యా మకర సంక్రాంతి నాడు శనికి సంబంధించిన నల్ల నువ్వులు లేదా తెల్ల నువ్వులు, సూర్యుడికి సంబంధించిన బెల్లం కలిపి (చిమ్మిలి, నువ్వుల ఉండలు, నువ్వుల అరిసెలు) తినడం మరియు దానం చేయడం వల్ల జాతకంలో సూర్య-శని దోషాలు తొలగి, కుటుంబంలో తండ్రీకొడుకుల మధ్య, తరాల మధ్య సఖ్యత పెరుగుతుంది. అలాగే కొత్త బియ్యం (చంద్రుడు), పెసరపప్పు (బుధుడు), ఆవు నెయ్యి (గురువు), మిరియాలు-జీలకర్ర కలిపి వండే ‘పులగం’ (ఉత్తరాదిన ఖిచడీ) నవగ్రహాల సమతుల్యతను ప్రసాదించే సంపూర్ణ ఆహారం.

సంక్రాంతి సాంప్రదాయ ఆహార-దానాలు మరియు వాటి జ్యోతిష్య, ఆయుర్వేద విజ్ఞానం

హేమంత-శిశిర ఋతువులో నువ్వుల వాడకం: ఆయుర్వేద షట్-తిల సూత్రం

ఆయుర్వేద శాస్త్రం ప్రకారం పుష్య-మాఘ మాసాల చలికాలంలో బయటి వాతావరణం చల్లగా ఉండటం వల్ల శరీరపు ఉష్ణోగ్రత అంతర్ముఖమై జఠరాగ్ని చాలా బలంగా ఉంటుంది. ఈ సమయంలో పోషక విలువలు గల నువ్వులు, బెల్లం, నెయ్యితో చేసిన అరిసెలు, సున్నుండలు తినడం వల్ల శరీరం ఆ శక్తిని పూర్తిగా గ్రహించి ఏడాది పొడవునా కావాల్సిన ఓజస్సును నిల్వ చేసుకుంటుంది. ధర్మశాస్త్రాలు సంక్రాంతి మరియు మాఘ మాసంలో నువ్వులను ఆరు రకాలుగా వాడమని చెప్పాయి: నువ్వుల నూనె రాసుకోవడం, నువ్వులు కలిపిన నీటితో స్నానం చేయడం, నువ్వులతో పితృ తర్పణం ఇవ్వడం, నువ్వులతో హోమం చేయడం, నువ్వులు-బెల్లం దానం చేయడం, నువ్వుల ఆహారం తినడం. గోచారంలో ఏలినాటి శని రిపోర్ట్ సూచించే శని సంచారం నడుస్తున్న వారికి కూడా సంక్రాంతి నాడు తిల దానం, అన్నదానం చేయడం విశేషమైన ఊరటనిస్తుంది. మీ వ్యక్తిగత జాతకంలో సూర్య, శని స్థానాలను ఉచిత కుండలి ద్వారా పరిశీలించుకోవచ్చు.

మకర సంక్రాంతి పుణ్యకాలంలో ఆచరించదగిన నాలుగు శుభ సంప్రదాయాలు

• ఉత్తరాయణ పుణ్యకాల స్నానం మరియు సూర్యార్ఘ్యం: సంక్రాంతి ఉదయం స్నాన జలంలో కొన్ని నువ్వులు వేసుకుని స్నానం చేసి, రాగి చెంబుతో సూర్యభగవానుడికి అర్ఘ్యం సమర్పించి ఆదిత్య హృదయం పఠించండి.
• నువ్వులు-బెల్లం మరియు పులగం నివేదన: కొత్త బియ్యం, పెసరపప్పుతో పులగం లేదా చక్కెర పొంగలి వండి, నువ్వులు-బెల్లం (చిమ్మిలి)తో కలిపి దైవానికి నివేదించి కుటుంబ సభ్యులందరితో పంచుకోండి.
• పెద్దల స్మరణ మరియు దానం: మనకు జన్మనిచ్చిన పితృదేవతలను తలచుకుంటూ పేదలకు అన్నదానం, కొత్త బట్టలు, దుప్పట్లు లేదా గుమ్మడికాయ దానం చేయడం వల్ల ఇంట్లో శుభకార్యాల ఆటంకాలు తొలగుతాయి.
• ప్రకృతి మరియు పశువుల పట్ల కృతజ్ఞత: కనుమ నాడు గోశాలకు వెళ్లి గోవులకు గ్రాసం తినిపించడం, పక్షులకు ధాన్యం వేయడం ద్వారా మనం ప్రకృతితో మన బంధాన్ని నిలబెట్టుకోవచ్చు.

ఉత్తరాయణ వెలుగులో మీ జీవిత ప్రణాళికకు సాంకేతిక జ్యోతిష్య తోడు

సూర్యుడు మకర రాశిలోకి ప్రవేశించి ఉత్తరాయణ ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించినట్లే, మన వ్యక్తిగత జీవితంలో కూడా కొత్త లక్ష్యాలను ప్రారంభించడానికి సరైన గ్రహ కాలాన్ని తెలుసుకోవడం ముఖ్యం. హైదరాబాద్‌కు చెందిన Astrocorp Techlab రూపొందించిన AI వేద జ్యోతిష్కుడు Astro Ratan మీ జన్మ కుండలిలోని సూర్య-శని స్థితులను, వింశోత్తరి దశలను, లహరి అయనాంశం ఆధారిత గోచారాన్ని విశ్లేషించి భయం లేని సరళమైన తెలుగులో మార్గదర్శనం చేస్తుంది. ఈ ఉత్తరాయణంలో మీ రాశిపై గ్రహ సంచారం ఎలా ఉందో గోచార ఫలితాలు లోనూ, ఆచరణాత్మక జీవన సూచనలను వైదిక పరిహారాలు లోనూ చూడవచ్చు.

రథం ముగ్గు తాడును పట్టుకున్న హరిణి ఆనందం

తాతయ్య సుబ్బారావు గారు చెప్పిన మాటలు విన్నాక హరిణికి తమ ఊరి సంక్రాంతి సంప్రదాయాల మీద గౌరవం రెట్టింపైంది. అరిసెలలోని నువ్వులు-బెల్లం కేవలం రుచి కోసమే కాదని, అది చలికాలపు ఆరోగ్యానికీ, సూర్య-శని గ్రహాల సమన్వయానికీ ప్రతీక అని తెలుసుకుని ఆశ్చర్యపోయింది. ఆ సాయంత్రం కనుమ పండుగకు ముంగిట్లో వేసిన రథం ముగ్గు తాడును పక్కింటి ముగ్గుతో కలుపుతూ, ఉత్తరాయణ సూర్యుడి వెలుగు తమ కుటుంబమంతటినీ కలిపి ఉంచుతోందని మురిసిపోయింది.

FAQ

Related

• కార్తీక శుక్ల షష్ఠి సూర్యోపాసన మరియు ఛఠ్ పూజ తత్త్వం: అస్తమించే, ఉదయించే సూర్యుడికి అర్ఘ్యం ఇచ్చే ఆధ్యాత్మిక రహస్యం
• అక్షయ తృతీయ కేవలం బంగారం కొనే రోజేనా? వైశాఖ శుక్ల తృతీయ నాటి స్వయంసిద్ధ ముహూర్తం, సింహాచల చందనోత్సవం మరియు అక్షయ పుణ్య రహస్యం
• అభిజిత్ నక్షత్రం అంటే ఏమిటి? ఇరవై ఎనిమిదవ నక్షత్రం మరియు అభిజిత్ విజయ ముహూర్తపు ఖగోళ, పౌరాణిక రహస్యం