భారతీయ జ్యోతిష్య చరిత్ర, ప్రాచీన గ్రంథాలు మరియు తెలుగు పుణ్యక్షేత్రాలుకోస్తాంధ్ర తెలుగు

షోడశ వర్గ కుండలులు అంటే ఏమిటి? లగ్న కుండలి (D-1) నుంచి షష్ట్యంశ (D-60) వరకు 16 వర్గ చక్రాల శాస్త్రీయ నిర్మాణం

ఒకే రోజు, ఒకే లగ్నంలో పుట్టిన కవలల జీవితాలు కూడా ఎందుకు వేర్వేరుగా ఉంటాయి? రాశిలోని ముప్ఫై డిగ్రీలను సూక్ష్మ భాగాలుగా విభజించే పరాశర మహర్షి షోడశ వర్గ రహస్యం.

6 min · 1,362 words

Direct answer

వేద జ్యోతిష్యంలో ఒక రాశి సుమారు రెండు గంటల పాటు లగ్నంగా ఉంటుంది. ఈ రెండు గంటల్లో పుట్టిన వారందరికీ లగ్న కుండలి (D-1) ఒకేలా కనిపించినా, వారి జీవిత ఫలితాలు వేర్వేరుగా ఉండటానికి కారణం ‘షోడశ వర్గ కుండలులు’. పరాశర మహర్షి తన బృహత్ పరాశర హోరా శాస్త్రంలో ప్రతి రాశిలోని 30 డిగ్రీలను 16 రకాల సూక్ష్మ విభాగాలుగా (D-1 నుంచి D-60 వరకు) విభజించారు. సంపదకు హోర (D-2), వివాహ-ధర్మాలకు నవాంశ (D-9), వృత్తికి దశాంశ (D-10), పూర్వజన్మ సంస్కారానికి షష్ట్యంశ (D-60) చూస్తారు.

రాజమండ్రి గోదావరి గట్టుపై కవల సోదరుల జాతక సందేహం

రాజమండ్రి కోటిలింగాల ఘాట్ సమీపంలోని అగ్రహారంలో ఉండే సిద్ధాంతి సోమయాజులు గారి ఇంటికి ఆదివారం సాయంత్రం ముప్పై రెండేళ్ల కవల సోదరులు రామకృష్ణ, లక్ష్మణరావు వచ్చారు. వీరిద్దరూ కాకినాడ ప్రభుత్వాసుపత్రిలో కేవలం తొమ్మిది నిమిషాల తేడాతో జన్మించారు. వారి చేతిలో ఉన్న పాత జాతక పుస్తకాలలో ఇద్దరి జన్మ రాశి, జన్మ నక్షత్రం, లగ్న కుండలి (రాశి చక్రం), తొమ్మిది గ్రహాల గడులు అన్నీ అక్షరాలా ఒకేలా ఉన్నాయి. అయినా సరే రామకృష్ణ హైదరాబాద్‌లో సాఫ్ట్‌వేర్ ఆర్కిటెక్ట్‌గా పనిచేస్తుంటే, లక్ష్మణరావు రాజమండ్రిలోనే వస్త్ర వ్యాపారం చేస్తున్నాడు; ఒకరికి ఇరవై ఆరేళ్లకే వివాహమైతే, మరొకరికి ముప్పై ఏళ్ల తర్వాత కుదిరింది. “సిద్ధాంతి గారూ, మా ఇద్దరి జాతక చక్రాలు ఒకేలా ఉన్నప్పుడు మా జీవిత ప్రయాణాలు ఇంత భిన్నంగా ఎందుకు ఉన్నాయి? జ్యోతిష్య గణితంలో దీనికి సమాధానం ఉందా?” అని రామకృష్ణ అడిగాడు. సోమయాజులు గారు తన బీరువాలో నుంచి ‘బృహత్ పరాశర హోరా శాస్త్రం’ గ్రంథాన్ని తీసి, “నాయనా, మీరు చూస్తున్నది కేవలం మొదటి మెట్టు అయిన రాశి చక్రం మాత్రమే; దీని లోపల పరాశర మహర్షి నిర్మించిన పదిహేను సూక్ష్మ అద్దాలు ఉన్నాయి — అవే షోడశ వర్గ కుండలులు” అని చెప్పారు.

రాశి చక్రపు రెండు గంటల పరిమితి మరియు వర్గ విభజన ఆవశ్యకత

భూమి తన చుట్టూ తాను తిరగడానికి ఇరవై నాలుగు గంటలు పడుతుంది కాబట్టి, తూర్పు క్షితిజంలో పన్నెండు రాశులు ఉదయించడానికి సగటున ఒక్కో రాశికి రెండు గంటల (120 నిమిషాల) సమయం పడుతుంది. అంటే ఈ రెండు గంటల వ్యవధిలో ఆ ఊరిలో పుట్టిన పిల్లలందరికీ లగ్న కుండలి (D-1) దాదాపు ఒకేలా ఉంటుంది. మరి ఆ రెండు గంటల్లో పుట్టిన వారందరి తల్లిదండ్రులు, తోబుట్టువులు, చదువు, ఉద్యోగం, వైవాహిక జీవితం ఒకేలా ఉండవు కదా! ఈ సూక్ష్మ భేదాన్ని పట్టుకోవడానికే మహర్షులు ప్రతి రాశిలోని 30 డిగ్రీలను (ఒక్కో డిగ్రీకి 60 నిమిషాలు — మొత్తం 1800 కళలను) వివిధ నిష్పత్తులలో విభజించారు. ఒక భవనం బయటి నుంచి చూస్తే ఒకేలా కనిపించినా, లోపల వంటగది, పూజగది, పడకగది, గ్రంథాలయం ఎలా వేర్వేరు ప్రయోజనాలకు నిర్దేశించబడి ఉంటాయో, అలాగే ఒక మనిషి జీవితంలోని వేర్వేరు రంగాలను లోతుగా పరిశీలించడానికి 16 వర్గ కుండలులను (షోడశ వర్గాలను) రూపొందించారు.

షడ్వర్గ, సప్తవర్గ, దశవర్గ మరియు షోడశ వర్గాల సాంప్రదాయ క్రమం

పరాశర సంప్రదాయంలో అవసరాన్ని బట్టి వర్గ కుండలులను నాలుగు బృందాలుగా వర్గీకరించారు. సాధారణ పరిశీలనకు ఆరు వర్గాలతో కూడిన ‘షడ్వర్గ’ (రాశి D-1, హోర D-2, ద్రేక్కాణ D-3, నవాంశ D-9, ద్వాదశాంశ D-12, త్రింశాంశ D-30) వాడతారు. సంతానం మరియు కుటుంబ వారసత్వ విశ్లేషణ కలిపినప్పుడు సప్తాంశ (D-7) చేర్చి ‘సప్తవర్గ’ అంటారు. వృత్తి మరియు రాజయోగ విశ్లేషణ కోసం దశాంశ (D-10), షోడశాంశ (D-16), షష్ట్యంశ (D-60) కలిపి ‘దశవర్గ’ (10 చక్రాలు) చూస్తారు. ఇక పూర్తి స్థాయి సమగ్ర ఆయుర్దాయ, కర్మ, ఆధ్యాత్మిక, విద్యా విశ్లేషణ కోసం చతుర్థాంశ (D-4), వింశాంశ (D-20), చతుర్వింశాంశ (D-24), సప్తవింశాంశ లేదా భాంశ (D-27), ఖవేదాంశ (D-40), అక్షవేదాంశ (D-45) లను కూడా కలిపి మొత్తం పదహారు చక్రాల ‘షోడశ వర్గ’ పద్ధతిని ఉపయోగిస్తారు. వీటిలో ప్రతి వర్గ చక్రానికి ఒక ప్రత్యేక అధిదేవత, ఒక నిర్దిష్ట గణిత సూత్రం మరియు జీవిత విభాగం ఉంటాయి.

ప్రధాన వర్గ కుండలుల గణిత విభజన: D-1 నుంచి D-60 వరకు

ఈ వర్గ చక్రాల గణితం ఎంతో శాస్త్రీయంగా ఉంటుంది. ఉదాహరణకు హోరా చక్రం (D-2) లో 30 డిగ్రీల రాశిని 15 డిగ్రీల చొప్పున రెండు భాగాలుగా చేస్తారు — ఇది వ్యక్తి సంపదను, వాక్కును చూపుతుంది. ద్రేక్కాణ చక్రం (D-3) లో 10 డిగ్రీల చొప్పున మూడు భాగాలు చేసి తోబుట్టువులను, ధైర్యసాహసాలను అంచనా వేస్తారు. అత్యంత ముఖ్యమైన నవాంశ చక్రం (D-9) లో రాశిని 3 డిగ్రీల 20 నిమిషాల చొప్పున తొమ్మిది భాగాలుగా (నక్షత్ర పాదాలుగా) విభజిస్తారు — ఇది ధర్మం, వివాహ భాగస్వామి స్వభావం మరియు గ్రహాల అంతర్గత బలాన్ని తెలుపుతుంది. దశాంశ (D-10) లో 3 డిగ్రీల చొప్పున పది భాగాలు చేసి ఉద్యోగ, వ్యాపార, కర్మ ఫలితాలను చూస్తారు. ఇక అత్యంత సూక్ష్మమైన షష్ట్యంశ (D-60) లో రాశిలోని 30 డిగ్రీలను అర డిగ్రీ (30 నిమిషాల) చొప్పున 60 భాగాలుగా విభజిస్తారు! లగ్నం ప్రతి రెండు నిమిషాలకు ఒక షష్ట్యంశ మారుతుంది కాబట్టి, తొమ్మిది నిమిషాల తేడాతో పుట్టిన రామకృష్ణ, లక్ష్మణరావుల D-10 మరియు D-60 లగ్నాలు పూర్తిగా మారిపోయాయి.

షోడశ వర్గ (16 వర్గ కుండలులు): డిగ్రీల విభజన మరియు జీవిత రంగాల పట్టిక

వర్గ కుండలి పేరు (సంకేతం)	రాశి (30°) లో ఒక్కో విభాగపు పరిమాణం	పరిశీలించే ప్రధాన జీవిత రంగం
రాశి (D-1), హోర (D-2), ద్రేక్కాణ (D-3)	D-1: 30° \| D-2: 15° \| D-3: 10°	శరీర పునాది (D-1), ధన-కుటుంబ సంపద (D-2), తోబుట్టువులు మరియు పరాక్రమం (D-3)
చతుర్థాంశ (D-4), సప్తాంశ (D-7), నవాంశ (D-9)	D-4: 7°30' \| D-7: 4°17'8" \| D-9: 3°20'	స్థిరాస్తులు-గృహ సౌఖ్యం (D-4), సంతానం-సృజన (D-7), వివాహం-ధర్మం-గ్రహ బలం (D-9)
దశాంశ (D-10), ద్వాదశాంశ (D-12), షోడశాంశ (D-16)	D-10: 3° \| D-12: 2°30' \| D-16: 1°52'30"	వృత్తి-కీర్తి (D-10), తల్లిదండ్రుల వారసత్వం (D-12), వాహన-మానసిక సుఖం (D-16)
వింశాంశ (D-20), చతుర్వింశాంశ (D-24), భాంశ (D-27), త్రింశాంశ (D-30)	D-20: 1°30' \| D-24: 1°15' \| D-27: 1°6'40" \| D-30: 1°	ఉపాసన-భక్తి (D-20), ఉన్నత విద్య (D-24), శారీరక బలహీనతలు-బలం (D-27), అరిష్ట-సవాళ్లు (D-30)
ఖవేదాంశ (D-40), అక్షవేదాంశ (D-45), షష్ట్యంశ (D-60)	D-40: 0°45' \| D-45: 0°40' \| D-60: 0°30'	మాతృ వంశ శుభాశుభాలు (D-40), పితృ వంశ నైతిక బలం (D-45), పూర్వజన్మ సంస్కారం-సమగ్ర ఫలం (D-60)

వింశోపక బలం మరియు చెట్టు-పండు పోలిక: వర్గ కుండలులను ఎలా చదవాలి?

చాలామంది జ్యోతిష్య విద్యార్థులు చేసే పొరపాటు ఏమిటంటే, లగ్న కుండలిని వదిలేసి నేరుగా వర్గ కుండలిని మాత్రమే చూడటం, లేదా కేవలం లగ్న కుండలి చూసేసి తీర్పు చెప్పేయడం. సాంప్రదాయ గ్రంథాలు ఒక అందమైన పోలిక చెబుతాయి: లగ్న కుండలి (D-1) అనేది మామిడి చెట్టు లాంటిది; నవాంశ (D-9) మరియు ఇతర వర్గ కుండలులు ఆ చెట్టుకు కాసే పండ్ల లాంటివి. చెట్టు బలంగా ఉండి వర్గ కుండలిలో కూడా ఆ గ్రహం ఉచ్చ లేదా స్వక్షేత్రంలో ఉంటే (దీనిని ‘వర్గోత్తమ’ లేదా ఉచ్చాంశ అంటారు), ఆ గ్రహ దశలో తిరుగులేని శుభ ఫలితాలు వస్తాయి. ఒకవేళ లగ్న కుండలిలో గ్రహం ఉచ్చలో ఉన్నట్లు కనిపించినా, నవాంశ లేదా దశాంశలో నీచబడితే బయటకు ఆడంబరంగా కనిపించినా ఆశించిన స్థాయి ఫలితం రాదు. పరాశర మహర్షి ఈ 16 వర్గాలలో గ్రహ స్థితిని బట్టి 20 పాయింట్ల గరిష్ఠ స్కోరుతో ‘వింశోపక బలం’ నిర్ణయించారు. మీ జన్మ కుండలి మరియు నవాంశ, దశాంశ చక్రాలను ఉచిత కుండలి ద్వారా, గ్రహ సంచారాలను గోచార ఫలితాలు ద్వారా పరిశీలించవచ్చు.

షోడశ వర్గ విశ్లేషణలో పాటించాల్సిన నాలుగు ముఖ్య సూత్రాలు

ఖచ్చితమైన జన్మ సమయం తప్పనిసరి: దశాంశ (D-10) దాదాపు ప్రతి పన్నెండు నిమిషాలకు, షష్ట్యంశ (D-60) ప్రతి రెండు నిమిషాలకు మారుతుంది కాబట్టి, పుట్టిన సమయం ఖచ్చితంగా ఉన్నప్పుడే సూక్ష్మ వర్గాలను వాడాలి.
భావ కారకుడిని, భావాధిపతిని కలిపి చూడండి: ఉదాహరణకు వృత్తి కోసం చూస్తున్నప్పుడు D-1 లో దశమాధిపతి ఏ స్థితిలో ఉన్నాడో చూసి, ఆ తర్వాత D-10 లో లగ్నాధిపతి మరియు దశమాధిపతి బలాన్ని పరీక్షించాలి.
కుజ దోషం లేదా వివాహ పొంతనలో నవాంశ పాత్ర: కేవలం రాశి చక్రంలోనే కాకుండా నవాంశ (D-9) లో కూడా గ్రహ బలాన్ని చూసినప్పుడే కుజ దోష పరీక్ష మరియు వివాహ అనుకూలతపై సరైన అవగాహన వస్తుంది.
భయపెట్టే తీర్పులకు దూరంగా ఉండండి: ఏ ఒక్క వర్గ చక్రంలోనో గ్రహం బలహీనంగా ఉన్నంత మాత్రాన జీవితం ఆగిపోదు; ఉపాసన, నైపుణ్య సాధన మరియు వైదిక పరిహారాలు ద్వారా మన కర్మను మెరుగుపరుచుకోవచ్చు.

పరాశర మహర్షి సూక్ష్మ దృష్టి

ఆకాశంలోని రాశి చక్రం అందరికీ ఒకే పెద్ద చిత్రాన్ని చూపితే, షోడశ వర్గాలు ప్రతి మనిషి ఆత్మ ప్రయాణం ఎంత విశిష్టమైనదో నిరూపించే పదహారు సూక్ష్మ దర్పణాలు.

రామకృష్ణ మరియు లక్ష్మణరావుల మనసులో విచ్చుకున్న అవగాహన

సోమయాజులు గారు ఆ కవల సోదరుల ఇద్దరి జన్మ సమయాలలో ఉన్న తొమ్మిది నిమిషాల తేడాతో దశాంశ (D-10) మరియు షష్ట్యంశ (D-60) చక్రాలను గణించి చూపించారు. రామకృష్ణ D-10 లగ్నంలో బుధ-రాహువుల సంబంధం వల్ల సాంకేతిక రంగం వైపు వెళ్తే, లక్ష్మణరావు D-10 లగ్నంలో శుక్రుని బలం వల్ల వస్త్ర వ్యాపారంలో స్థిరపడ్డాడని స్పష్టంగా కనిపించింది. అది చూడగానే వారిద్దరికీ భారతీయ జ్యోతిష్య గణితపు లోతుపై అపారమైన గౌరవం కలిగింది. మీరు కూడా మీ జన్మ కుండలిలోని షోడశ వర్గ చక్రాలను, నవాంశ-దశాంశ బలాలను మరియు ఏలినాటి శని ప్రభావాన్ని లోతుగా తెలుసుకోవాలనుకుంటే, Astro Ratan లోని తెలుగు జ్యోతిష్యం, నేటి పంచాంగం మరియు ఏలినాటి శని రిపోర్ట్ ద్వారా శాస్త్రీయ విశ్లేషణ పొందవచ్చు.

Key takeaways

లగ్న కుండలి (D-1) శరీర నిర్మాణం మరియు స్థూల జీవిత చట్రాన్ని చూపితే, మిగిలిన 15 వర్గ కుండలులు జీవితంలోని ఒక్కో ప్రత్యేక విభాగాన్ని భూతద్దంలో చూపినట్లు వివరిస్తాయి.
ఒకే లగ్నంలో తొమ్మిది నిమిషాల తేడాతో పుట్టిన కవలలకు D-1 చక్రం ఒకేలా ఉన్నా, దశాంశ (D-10) మరియు షష్ట్యంశ (D-60) లగ్నాలు మారిపోయి వారి వృత్తి, స్వభావాలు వేరవుతాయి.
నవాంశ (D-9) కేవలం వివాహానికే కాకుండా, లగ్న కుండలిలో ఉన్న గ్రహాల అసలు అంతర్గత బలాన్ని (ఫలితమిచ్చే శక్తిని) నిర్ధారించే ప్రధాన గీటురాయి.
ఈ 16 వర్గ కుండలులలో గ్రహం పొందే ఉచ్చ, స్వక్షేత్ర, మిత్ర స్థానాల ఆధారంగా లెక్కించే ఉమ్మడి బలాన్నే ‘వింశోపక బలం’ (20 పాయింట్ల స్కేలు) అంటారు.

ఒకే లగ్నంలో పుట్టిన కవలల జాతకాలు కూడా ఎందుకు వేరుగా ఉంటాయో వివరించే ఈ షోడశ వర్గ వ్యాసాన్ని మీ మిత్రులతో పంచుకోండి.

మీ జాతకంలో నవాంశ (D-9), దశాంశ (D-10) మరియు షోడశ వర్గ బలాలను Astro Ratan తో తెలుగులో విశ్లేషించుకోండి.

Astro Ratan WhatsApp

FAQ

షోడశ వర్గ కుండలులలో అన్నిటికంటే ముఖ్యమైన వర్గ చక్రాలు ఏవి?

పరాశర హోరా శాస్త్రం ప్రకారం 16 వర్గ కుండలులలో నాలుగు చక్రాలు అత్యంత ప్రధానమైనవి: శరీర మరియు సాధారణ జీవితానికి లగ్న కుండలి (D-1), వివాహం, ధర్మం మరియు గ్రహాల అంతర్గత బలానికి నవాంశ (D-9), వృత్తి-ఉద్యోగ విజయాలకు దశాంశ (D-10), మరియు పూర్వజన్మ సంస్కారానికి షష్ట్యంశ (D-60).

వర్గోత్తమ గ్రహం అంటే షోడశ వర్గాలలో ఏమిటి?

ఒక గ్రహం లగ్న కుండలి (D-1) లో ఏ రాశిలో ఉందో, నవాంశ కుండలి (D-9) లో కూడా సరిగ్గా అదే రాశిలో ఉన్నట్లయితే దానిని ‘వర్గోత్తమ’ గ్రహం అంటారు. ఉదాహరణకు మేష రాశి మొదటి పాదంలో (0° నుంచి 3°20' లోపు) ఉన్న గ్రహం D-1 మరియు D-9 రెండింటిలోనూ మేష రాశిలోనే ఉండి విశేషమైన అంతర్గత బలాన్ని పొందుతుంది.

పుట్టిన సమయం ఐదు నిమిషాలు అటుఇటుగా ఉంటే షోడశ వర్గాలలో ఏ చక్రాలు మారిపోతాయి?

పుట్టిన సమయం ఐదు నిమిషాలు తేడా ఉంటే రాశి (D-1), హోర (D-2), ద్రేక్కాణ (D-3) సాధారణంగా మారవు (సంధిలో ఉంటే తప్ప). కానీ చతుర్వింశాంశ (D-24), త్రింశాంశ (D-30), షష్ట్యంశ (D-60) వంటి సూక్ష్మ వర్గ చక్రాల లగ్నాలు మారిపోయే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది. అందుకే ఖచ్చితమైన సమయం తెలిసినప్పుడే D-60 ని చూడాలి.

షోడశ వర్గాలలో వింశోపక బలం ఎలా లెక్కిస్తారు?

ప్రతి గ్రహానికి 16 వర్గ చక్రాలలో అది ఉన్న స్థానాన్ని బట్టి (స్వక్షేత్రం, ఉచ్చ, మూలత్రికోణం, మిత్ర, సమ, శత్రు స్థానాలు) నిర్దిష్ట పాయింట్లు ఇస్తారు. అన్ని వర్గాల భారాన్ని కలిపి మొత్తం 20 పాయింట్లకు లెక్కించే స్కోరును ‘వింశోపక బలం’ అంటారు; 15 కంటే ఎక్కువ వింశోపక బలం ఉన్న గ్రహం తన దశలో అద్భుతమైన ఫలితాలను ఇస్తుంది.